Thanh Hóa đổi thay diện mạo vùng khó khăn nhờ giảm nghèo bền vững

Hạ tầng khang trang, nâng cao đời sống người dân

Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững đã góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn Thanh Hóa, nhất là tại các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Những tuyến đường được cứng hóa, nhà ở kiên cố và các công trình thiết yếu đang tạo điều kiện để người dân cải thiện đời sống, phát triển kinh tế.

Theo báo cáo Chương trình giảm nghèo tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2022 - 2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm từ 6,78% xuống còn 0,52%, tương ứng giảm 6,26 điểm phần trăm. Bình quân mỗi năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm 1,56 điểm phần trăm.

Kết quả này có sự đóng góp của nhiều chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, cùng sự vào cuộc của các cấp, ngành, địa phương và Ngân hàng Chính sách xã hội. Trong đó, đầu tư hạ tầng thiết yếu được xác định là giải pháp quan trọng, tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ cơ bản, mở rộng giao thương và phát triển sản xuất.

Tiếp nối những kết quả từ Chương trình 135, giai đoạn 2021 - 2025, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững tiếp tục ưu tiên đầu tư đường giao thông nông thôn, trường học, trạm y tế, điện và nước sinh hoạt.

Nhờ đó, 100% xã nghèo, xã đặc biệt khó khăn có đường ô tô được cứng hóa; 95% thôn, bản có nhà sinh hoạt cộng đồng; 85% hộ sử dụng nước sạch...

Anh Giàng A Vành, người dân bản Khằm, xã Trung Lý, cho biết trước đây, đường vào bản chủ yếu là đường đất, trơn trượt mỗi khi mưa xuống. Việc đi lại khó khăn khiến hoạt động giao thương, tiêu thụ nông sản của người dân gặp nhiều trở ngại.

“Bây giờ đường sá rộng rãi, đi lại thuận tiện hơn, thương lái có thể vào tận bản thu mua nông sản. Các sản phẩm như gà đen, nếp Cay Nọi, cam bản địa, bí thơm Đồng Sa, sắn… có điều kiện tiêu thụ tốt hơn, giúp bà con cải thiện thu nhập”, anh Vành chia sẻ.

Theo ông Trần Văn Thắng, Chủ tịch UBND xã Trung Lý, hệ thống giao thông được đầu tư đã tạo chuyển biến rõ rệt trong đời sống người dân. Nhiều bản được lắp đặt đèn đường, trường lớp được cải thiện, hoạt động sản xuất và giao thương thuận lợi hơn. Hạ tầng đồng bộ cũng giúp cán bộ đến cơ sở nhanh chóng, hỗ trợ địa phương giải quyết công việc và hướng dẫn người dân phát triển kinh tế.

Cùng với hạ tầng, chính sách hỗ trợ nhà ở đã giúp nhiều hộ nghèo, hộ cận nghèo ổn định cuộc sống. Giai đoạn 2021 - 2025, Thanh Hóa hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở cho 8.926 hộ, với tổng kinh phí 278,42 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương. Đặc biệt, trong hai năm 2024 - 2025, cuộc vận động hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, gia đình chính sách và các hộ khó khăn về nhà ở đã hỗ trợ 14.780 hộ, huy động 1.618 tỷ đồng từ các nguồn lực xã hội.

Đa dạng mô hình phát triển kinh tế, giúp người dân vươn lên

Cùng với đầu tư hạ tầng, Thanh Hóa chú trọng hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, đào tạo nghề và kết nối việc làm. Các chương trình hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, chuyển giao kỹ thuật góp phần giúp người dân lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện địa phương, từng bước nâng cao thu nhập.

Toàn tỉnh đã triển khai hơn 950 mô hình giảm nghèo, kết nối trên 12.000 lao động với việc làm. Bên cạnh đó, 95% hộ được tiếp cận thông tin về giảm nghèo, tạo điều kiện để người dân nắm bắt chính sách và học hỏi kinh nghiệm sản xuất.

Tại xã Pù Luông, gia đình ông Hà Văn Minh, 57 tuổi, ở bản Pù Luông (xã Thành Sơn cũ), thuộc diện hộ cận nghèo, được hỗ trợ 6,5 triệu đồng để mua 100 cây quýt hôi trồng trên diện tích 0,16ha đất đồi. Đây là loại cây phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng địa phương.Trước khi trồng, ông Minh được hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, bón phân và phòng trừ sâu bệnh. Nhờ áp dụng đúng quy trình, vườn quýt phát triển tốt, cho thu hoạch vụ đầu tiên với doanh thu gần 40 triệu đồng.

Năm 2023, gia đình ông Minh còn được hỗ trợ 40 triệu đồng để sửa chữa nhà ở. “Có nhà ở ổn định, gia đình tôi yên tâm đầu tư trồng quýt, nuôi dê. Tôi mong muốn phát triển sản xuất, tăng thu nhập để sớm thoát cận nghèo”, ông Minh chia sẻ.

Tại xã Mường Chanh, mô hình hỗ trợ chăn nuôi dê cũng mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện miền núi. Được Trung tâm Khuyến nông quốc gia hỗ trợ, nhiều hộ dân có thêm con giống, được hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc và phòng bệnh, từng bước phát triển đàn vật nuôi.

Ngoài trồng trọt, chăn nuôi, nhiều địa phương miền núi còn khai thác lợi thế cảnh quan và văn hóa bản địa để phát triển du lịch cộng đồng. Tại Pù Luông, Sơn Điện, Linh Sơn, các cơ sở lưu trú homestay góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân.
Cùng với phát triển kinh tế tại chỗ, chính sách đào tạo nghề, hỗ trợ người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng cũng mở thêm cơ hội cho người nghèo. Nguồn thu nhập từ việc làm ổn định giúp nhiều gia đình có điều kiện tích lũy, đầu tư sản xuất và cải thiện nhà ở.

Những kết quả trên cho thấy giảm nghèo bền vững không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà còn gắn với nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, dinh dưỡng và điều kiện sống. Khi người dân có nhà ở ổn định, được tiếp cận kiến thức, việc làm và các mô hình sản xuất phù hợp, cơ hội vươn lên thoát nghèo sẽ được củng cố.