Thi đua 'Dạy tốt - học tốt' tiếp tục là động lực đổi mới giáo dục

Đổi mới cách làm để thi đua thực sự trở thành động lực sáng tạo

Sáng 4/6, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031 tiến hành phiên trọng thể. Tham luận tại Đại hội, ông Nguyễn Ngọc Ân - Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam chia sẻ nhiều nội dung về vai trò của các phong trào thi đua yêu nước trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đồng thời nhấn mạnh những định hướng đổi mới nhằm phát huy hiệu quả các phong trào thi đua trong ngành Giáo dục.

Theo ông Nguyễn Ngọc Ân, một trong những công cụ quan trọng để thúc đẩy các cá nhân trong cộng đồng chính là thi đua. Khi được tổ chức đúng hướng, thi đua trở thành động lực; động lực hình thành ý thức; ý thức tạo nên hành vi tích cực; hành vi tích cực mang lại hiệu quả lao động; hiệu quả lao động tạo ra sản phẩm xã hội và góp phần duy trì, phát triển xã hội.

Khi được tổ chức bài bản, có mục đích, có quy trình, thi đua sẽ trở thành phong trào. Mỗi phong trào đều có định hướng cụ thể và khi nhiều phong trào cùng hướng tới mục tiêu chung là xây dựng, bảo vệ đất nước thì tầm vóc của phong trào được nâng lên thành thi đua yêu nước vì sự phát triển bền vững của quốc gia.

Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam cho rằng, triển khai các phong trào thi đua yêu nước vốn là thế mạnh của tổ chức Công đoàn, đồng thời là một nhiệm vụ chính trị quan trọng của Công đoàn Việt Nam. Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Trong những năm qua, các phong trào thi đua do tổ chức Công đoàn phát động đã đi vào đời sống lao động, sản xuất, tạo khí thế sôi nổi tại các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp. Từ thực tiễn đó đã xuất hiện ngày càng nhiều tập thể tiêu biểu, cá nhân điển hình tiên tiến, nhiều sáng kiến, cải tiến kỹ thuật có giá trị, góp phần quan trọng vào sự phát triển của ngành, địa phương và đất nước.

Theo ông Nguyễn Ngọc Ân, khi được hòa mình vào các phong trào thi đua, mỗi đoàn viên, người lao động không chỉ làm việc vì thu nhập mà còn được bồi đắp trách nhiệm đối với tập thể, cơ quan, đơn vị và đất nước.

Qua mỗi phong trào thi đua, nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật, giải pháp công nghệ và mô hình làm việc hiệu quả được hình thành, mang lại giá trị kinh tế cho doanh nghiệp và xã hội. Đồng thời, phong trào thi đua còn góp phần xây dựng môi trường làm việc văn hóa, văn minh, tăng cường sự đoàn kết, gắn bó giữa người lao động với cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp.

"Tại những nơi phong trào thi đua được quan tâm đúng mức, nơi đó thường xuất hiện nhiều nhân tố tích cực, nhiều sáng kiến hiệu quả và nhiều mô hình phát triển bền vững", ông Nguyễn Ngọc Ân nhấn mạnh.

Thi đua “Dạy tốt - học tốt” trở thành biểu tượng của ngành Giáo dục

Đối với ngành Giáo dục, theo Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam, thi đua "Dạy tốt, học tốt" từ lâu đã trở thành biểu tượng xuyên suốt của ngành. Trong giai đoạn hiện nay, nội hàm của phong trào không chỉ dừng lại ở việc nâng cao chất lượng dạy học mà còn hướng tới mục tiêu dẫn dắt người học chủ động chiếm lĩnh tri thức, làm chủ khoa học, công nghệ và trở thành người lao động có chất lượng đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội trong tương lai.

Cùng với đó, phong trào thi đua "Đổi mới, sáng tạo trong quản lý, giảng dạy và học tập" đã đặt ra những yêu cầu cấp thiết đối với nhà giáo và nhà trường.

Theo ông Nguyễn Ngọc Ân, phong trào này góp phần làm thay đổi cách thức tư duy và vận hành giáo dục trong bối cảnh kỷ nguyên số đang tác động mạnh mẽ đến mọi mặt của đời sống xã hội, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện người học.

Mục tiêu cuối cùng là tạo dựng một hệ sinh thái giáo dục tích cực, nơi mỗi nhà giáo không ngừng đổi mới, sáng tạo để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.

Trong hệ sinh thái đó, những "nhà giáo tiêu biểu", "chiến sĩ thi đua" không chỉ là các danh hiệu mang tính ghi nhận cá nhân mà còn trở thành những hạt nhân lan tỏa tinh thần đổi mới, tạo ra những đóng góp cụ thể cho sự phát triển của địa phương, đơn vị và ngành Giáo dục.

Theo thời gian, sự đổi mới không còn là yêu cầu mang tính hành chính mà dần trở thành nhu cầu tự thân của mỗi cá nhân trong ngành.

Gắn phong trào thi đua với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo

Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam cho biết, hiện nay các phong trào thi đua của ngành Giáo dục đã bám sát tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ngành Giáo dục xác định sáng tạo là "chìa khóa", còn công nghệ là "cánh cửa" để phát triển. Vì vậy, các phong trào thi đua đang tập trung động viên đội ngũ trí thức, các nhà khoa học tại các cơ sở giáo dục đại học hướng tới những giải pháp công nghệ có khả năng ứng dụng cao.

Trong bối cảnh đó, thi đua không chỉ đơn thuần là hoạt động động viên, khích lệ mà còn đóng vai trò như một "bộ lọc" giúp phát hiện những ý tưởng mới, những giải pháp đột phá và những nhân tố có tiềm năng phát triển.

Thông qua các phong trào thi đua, nhiều nhà khoa học có thêm động lực vượt qua những rào cản của tư duy truyền thống để tiếp cận các xu hướng công nghệ mới của thế giới.

Ông Nguyễn Ngọc Ân cho biết, các cấp công đoàn trong ngành Giáo dục hiện nay không chỉ dừng lại ở việc phát động phong trào mà còn chú trọng công tác động viên, tạo cơ hội, ghi nhận và lan tỏa kịp thời những thành tích của đoàn viên thông qua các hoạt động thiết thực tại cơ sở.

Đồng thời, Công đoàn Giáo dục Việt Nam cũng đang đổi mới cách thức triển khai phong trào thi đua phù hợp với đặc thù đội ngũ nhà khoa học tại các cơ sở giáo dục.

Một trong những giải pháp được triển khai là định kỳ tổ chức các diễn đàn trao đổi, hợp tác, kết nối các nhà khoa học giữa các trường học nhằm tạo cơ hội hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh liên trường, liên ngành.

Các diễn đàn cũng là nơi chia sẻ thông tin về những hướng nghiên cứu mới, trao đổi kinh nghiệm công bố kết quả nghiên cứu trên các tạp chí trong nước và quốc tế có uy tín, có chỉ số học thuật cao.

Đổi mới mạnh mẽ để thích ứng với thời đại số

Bên cạnh những kết quả đạt được, ông Nguyễn Ngọc Ân cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế trong quá trình tổ chức và triển khai các phong trào thi đua.

Theo đó, việc triển khai phong trào ở một số nơi còn mang tính hình thức, chưa thực sự gắn với nhu cầu thực tiễn của người lao động cũng như yêu cầu phát triển của cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp. Công tác ghi nhận, tôn vinh, khen thưởng có lúc chưa kịp thời, thiếu tính lan tỏa; việc nhân rộng các điển hình tiên tiến còn hạn chế.

Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số và cuộc cách mạng công nghiệp hiện nay, mô hình lao động đang thay đổi nhanh chóng. Làm việc từ xa, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và kinh tế số đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với kỹ năng và khả năng thích ứng của người lao động.

Điều này đòi hỏi tổ chức Công đoàn phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động cũng như cách thức tổ chức các phong trào thi đua để phù hợp với điều kiện mới.

Để các phong trào thi đua yêu nước tiếp tục phát huy hiệu quả trong giai đoạn tới, Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam đề xuất 5 nhóm giải pháp trọng tâm.

Trong đó, cần đổi mới nội dung và phương thức tổ chức phong trào theo hướng bám sát nhiệm vụ chính trị của ngành, địa phương, doanh nghiệp và gắn với quyền lợi, nhu cầu thiết thực của đoàn viên, người lao động; lấy người lao động làm trung tâm của phong trào thi đua; đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động Công đoàn; kịp thời phát hiện, tôn vinh và nhân rộng các điển hình tiên tiến; đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ Công đoàn bản lĩnh, trách nhiệm, sáng tạo, gần gũi cơ sở và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.