 |
| Ảnh minh họa INT. |
Số trường tổ chức các kỳ thi này cũng ngày càng mở rộng; trong đó có 2 Đại học Quốc gia, Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm TPHCM, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, các trường thuộc khối Bộ Công an và Bộ Quốc phòng, một số cơ sở giáo dục tổ chức kỳ thi V-SAT...
Xu hướng trên phản ánh sự đa dạng hóa phương thức tuyển sinh, đồng thời mở ra nhiều cơ hội lựa chọn phù hợp với năng lực, tư duy và năng khiếu của thí sinh, thay vì chỉ phụ thuộc vào Kỳ thi tốt nghiệp THPT. Thí sinh nhờ đó gia tăng cơ hội trúng tuyển và chủ động hơn trong xác định con đường học tập.
Nội dung các bài thi riêng thường tập trung kiểm tra tư duy logic, khả năng phân tích, xử lý tình huống, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, thay vì chỉ ghi nhớ máy móc, phù hợp với xu hướng giáo dục hiện đại và khuyến khích phát triển toàn diện cả năng lực trí tuệ lẫn tư duy phản biện.
Bên cạnh đó, tính linh hoạt trong xét tuyển giúp các trường đại học lựa chọn thí sinh phù hợp hơn với đặc thù chương trình đào tạo. Vì vậy, không thể phủ nhận rằng các kỳ thi riêng vừa tạo cơ hội lớn cho thí sinh, vừa nâng cao chất lượng tuyển chọn, hướng tới một lực lượng sinh viên năng động, sáng tạo và toàn diện hơn.
Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm, xu hướng này cũng bộc lộ một số bất cập. Đáng chú ý là nguy cơ tạo áp lực cho thí sinh theo một cách khác. Nhiều em tham gia cùng lúc nhiều kỳ thi khác nhau, dẫn đến tình trạng “chạy đua” thi cử, gây mệt mỏi và tốn kém chi phí cho gia đình, đặc biệt với thí sinh ở vùng khó khăn phải di chuyển nhiều nơi để dự thi.
Vấn đề công bằng cần được lưu ý, bởi không phải học sinh nào cũng có điều kiện tiếp cận thông tin, tài liệu ôn tập hay các khóa luyện thi chất lượng. Khi nhu cầu tham gia kỳ thi tăng cao, các trung tâm luyện thi mọc lên nhanh chóng, có thể kéo theo bất cập tương tự như từng xảy ra trong nhiều năm trước.
Hơn nữa, quá nhiều trường tổ chức kỳ thi riêng, hệ thống tuyển sinh trở nên phức tạp, phân mảnh, thậm chí có thể lệch khỏi mục tiêu đánh giá năng lực thực chất, trở thành cuộc đua tốn kém về kỹ thuật, nguồn lực, gia tăng áp lực cho thí sinh và gia đình.
Trước thực tiễn trên, nhiều ý kiến cho rằng cần sớm thiết lập một “luật chơi” chung cho các kỳ thi riêng, với quy định rõ ràng từ điều kiện tổ chức, cơ sở vật chất đến nội dung đánh giá, làm cơ sở kiểm soát chất lượng và bảo đảm công bằng cho thí sinh. Khi có khung tiêu chí thống nhất, các kỳ thi không chỉ vận hành minh bạch hơn, mà còn hạn chế được nguy cơ phát sinh áp lực không cần thiết trong toàn hệ thống tuyển sinh.
Ở góc độ người học, điều quan trọng là nhận diện đúng mục tiêu của các kỳ thi riêng. Việc tham gia quá nhiều kỳ thi không đồng nghĩa với gia tăng cơ hội trúng tuyển, mà còn có thể khiến thí sinh phân tán thời gian, giảm hiệu quả ôn tập. Vì vậy, mỗi thí sinh cần xây dựng chiến lược phù hợp, xác định rõ mức độ ưu tiên cho từng kỳ thi để có sự chuẩn bị hiệu quả.
Quá trình ôn luyện nên tập trung vào các năng lực cốt lõi như tư duy, đọc hiểu, phân tích và giải quyết vấn đề, đồng thời rèn kỹ năng làm bài, quản trị thời gian và rút kinh nghiệm sau mỗi lần luyện đề. Bên cạnh đó, việc duy trì nhịp học ổn định cho chương trình lớp 12, giữ gìn sức khỏe và tâm lý vững vàng cũng là những yếu tố quan trọng giúp thí sinh đạt được mục tiêu trong kỳ thi, tuyển sinh sắp tới.
