Trường học sau sáp nhập: Nơi đề xuất điều chỉnh, nơi chọn duy trì

Nhiều phương án điều chỉnh mô hình trường học

Sau sắp xếp mạng lưới trường công lập, các phường Bắc Nha Trang, Nam Nha Trang và Tây Nha Trang có đề xuất điều chỉnh cách tổ chức, quản lý các cơ sở giáo dục. Dù cùng xuất phát từ những khó khăn trong vận hành mô hình quy mô lớn, phương án của từng địa phương có sự khác biệt.

Tại phường Tây Nha Trang, UBND phường đề xuất tổ chức lại Trường Tiểu học Tây Nha Trang và Trường THCS Tây Nha Trang theo hướng tách thành 2 trường tiểu học và 2 trường THCS độc lập.

Trường Tiểu học Tây Nha Trang hiện có 198 lớp, khoảng 7.423 học sinh, hoạt động tại một trường chính và 6 phân hiệu. Trường THCS Tây Nha Trang có 125 lớp, khoảng 5.450 học sinh, với một trường chính và 5 phân hiệu.

Theo địa phương, quy mô quản lý lớn, địa bàn phân tán và sự khác biệt về điều kiện cơ sở vật chất giữa các cơ sở đặt ra nhiều yêu cầu đối với công tác điều hành. Ban giám hiệu phải dành nhiều thời gian điều phối hoạt động, xử lý công việc hành chính, tài chính và quản lý tài sản, trong khi thời gian kiểm tra chuyên môn trực tiếp, dự giờ, nắm bắt tình hình giáo viên, học sinh bị hạn chế.

Tuy nhiên, mô hình mới chỉ vận hành khoảng hai tháng, chưa đủ cơ sở để đánh giá toàn diện hiệu quả. Vì vậy, phường kiến nghị xem xét điều chỉnh sau khi kết thúc năm học 2026–2027 nhằm tránh xáo trộn hoạt động dạy và học.

Tại phường Nam Nha Trang, địa phương đề xuất nghiên cứu tổ chức lại 3 trường công lập sau sáp nhập thành khoảng 7–8 trường, gồm 2 trường mầm non, 3 trường tiểu học và 2 - 3 trường THCS. Đây là phương án định hướng để khảo sát, xây dựng đề án, chưa phải quyết định chia tách.

Trong khi đó, phường Bắc Nha Trang đề nghị chuyển 13 điểm trường thành phân hiệu thuộc 4 trường công lập hiện có. Phương án này không làm tăng số trường, nhưng hướng tới việc xác định rõ đầu mối quản lý, trách nhiệm của người phụ trách và điều kiện bố trí nhân sự tại từng cơ sở.

Những đề xuất trên cho thấy các địa phương đang tìm cách thích ứng với mô hình trường học mới, trong đó bài toán không chỉ nằm ở số lượng trường mà còn ở phạm vi quản lý, cơ cấu nhân sự và khả năng điều hành tại các điểm dạy học.

Duy trì mô hình, tháo gỡ khó khăn trước mắt

Khác với 3 phường trên, UBND phường Nha Trang lựa chọn tiếp tục duy trì mô hình tổ chức hiện hành của 3 trường mầm non, tiểu học và THCS đến hết năm học 2026–2027. Địa phương đã báo cáo UBND tỉnh và Sở GD&ĐT về kết quả rà soát, đánh giá hoạt động của các trường sau sắp xếp.

Theo số liệu được công bố ngày 28/10, 3 trường có tổng cộng 616 nhóm, lớp với 22.042 trẻ em, học sinh. Riêng Trường Tiểu học Nha Trang có 287 lớp, 10.557 học sinh; Trường THCS Nha Trang có 205 lớp, 8.734 học sinh.

Việc tập trung đầu mối bước đầu giúp các trường điều tiết giáo viên giữa các phân hiệu, khắc phục một phần tình trạng thừa, thiếu cục bộ. Tuy nhiên, phạm vi quản lý mở rộng khiến hiệu trưởng chịu áp lực lớn; đội ngũ kế toán, văn thư phải xử lý khối lượng hồ sơ nhân sự, tài sản, thu chi và quyết toán tăng lên. Một số trường còn thiếu giáo viên ở các môn học, trong khi điều kiện cơ sở vật chất giữa các phân hiệu chưa đồng đều.

Để duy trì hoạt động, phường Nha Trang xác định cách quản trị theo hai tầng: trường chính điều phối chuyên môn và nguồn lực, còn các phân hiệu chịu trách nhiệm vận hành tại chỗ. Mỗi phân hiệu cần được phân công bằng văn bản người phụ trách, người thay thế khi vắng mặt và quy trình báo cáo, xử lý khi xảy ra sự cố.

Địa phương cũng đặt ra yêu cầu ưu tiên kinh phí khắc phục các vấn đề về an toàn, trong đó có phòng học xuống cấp, bếp ăn, lối thoát hiểm và thiết bị phòng cháy, chữa cháy. Những nguy cơ mất an toàn cần được xử lý kịp thời, không chờ đến khi kết thúc năm học mới đánh giá.

Việc một số địa phương đề xuất điều chỉnh, trong khi nơi khác chọn duy trì mô hình hiện hành, cho thấy cần có cách tiếp cận phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn. Trong thời gian chờ xem xét các phương án, yêu cầu trước mắt là bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng, dạy học và các hoạt động hỗ trợ học sinh không bị gián đoạn.