‘Lá chắn’ bảo vệ sức khỏe tâm thần học sinh trong kỷ nguyên số

Tại Hội thảo khoa học quốc gia “Công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần thời đại công nghệ số” – ngày 17/4, TS Nguyễn Thị Bích Thủy – chuyên viên Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ GD&ĐT) nhấn mạnh, công tác xã hội trường học giữ vai trò then chốt trong phòng ngừa, hỗ trợ, can thiệp và kết nối nguồn lực, góp phần bảo đảm sự phát triển toàn diện cho người học.

Thời gian qua, Bộ GD&ĐT từng bước hoàn thiện hệ thống văn bản chỉ đạo, hướng dẫn triển khai, tạo hành lang pháp lý tương đối rõ ràng. Qua đó, nhận thức của các cấp quản lý, cơ sở giáo dục và cộng đồng về vai trò của công tác xã hội trường học được nâng lên, đồng thời thúc đẩy hình thành mạng lưới hỗ trợ học sinh trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe tâm thần.

Thực tiễn triển khai cho thấy, nhiều chuyển biến tích cực như thí điểm và nhân rộng mô hình tư vấn tâm lý, tăng cường tập huấn đội ngũ, đẩy mạnh truyền thông và mở rộng phối hợp giữa nhà trường, gia đình, tổ chức xã hội.

Tuy nhiên, vẫn còn không ít khó khăn, như thiếu nhân lực chuyên trách, hạn chế về kinh phí, cơ sở vật chất và cơ chế phối hợp liên ngành chưa đồng bộ. Nhiều hoạt động còn mang tính kiêm nhiệm, hiệu quả chưa cao.

Từ thực tế đó, việc phát triển công tác xã hội trường học trong chăm sóc sức khỏe tâm thần cần được xác định là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài của ngành Giáo dục trong kỷ nguyên số.

PGS. TS Nguyễn Thanh Bình - Trưởng khoa Công tác xã hội (Trường ĐH Sư phạm Hà Nội) nhấn mạnh, công tác xã hội chuyên nghiệp đóng vai trò “lá chắn” quan trọng trong việc phòng ngừa, ứng phó và phục hồi các vấn đề tâm lý xã hội.

Tuy nhiên, thời đại số đòi hỏi những người làm nghề phải đổi mới toàn diện: từ nhận thức, phương pháp tiếp cận đến năng lực số để đáp ứng nhu cầu ngày càng phức tạp của thân chủ.

Do đó, Hội thảo “Công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần thời đại công nghệ số” không chỉ là hoạt động học thuật thuần túy, mà còn cung cấp những luận cứ khoa học thực tiễn, góp phần hoàn thiện mô hình công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần tại Việt Nam. Đây cũng là cầu nối mối quan hệ giữa đào tạo, nghiên cứu và thực hành nghề nghiệp, mở ra hướng đi mới cho ngành trong kỷ nguyên chuyển đổi số.

Thực tiễn trong nước và quốc tế, PGS.TS Hoàng Hải Hà – Phó Trưởng Phòng Khoa học và Công nghệ (Trường ĐH Sư phạm Hà Nội) nhận thấy, chăm sóc sức khỏe tâm thần đang trở thành yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi cách tiếp cận liên ngành.

Trong đó, công tác xã hội giữ vai trò quan trọng, không chỉ hỗ trợ, tham vấn mà còn là cầu nối giữa cá nhân, gia đình, nhà trường, cơ sở y tế và cộng đồng trong phòng ngừa, phát hiện sớm, can thiệp và hỗ trợ hòa nhập. Trước yêu cầu mới, ngũ làm công tác xã hội cần không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn để đáp ứng bối cảnh số.

Theo PGS.TS Hoàng Hải Hà, chăm sóc sức khỏe tâm thần trong bối cảnh chuyển đổi số là một mảng nghiên cứu quan trọng, đòi hỏi sự giao thoa liên ngành giữa Công tác xã hội, Tâm lý học và Công nghệ thông tin. “Chúng tôi hy vọng, hội thảo sẽ là tiền đề để hình thành nên các nhóm nghiên cứu mạnh, các đề tài khoa học cấp Bộ và cấp Nhà nước” - PGS.TS Hoàng Hải Hà bày tỏ.