Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, thời gian làm thủ tục tác động trực tiếp đến kế hoạch sản xuất, tiến độ giao hàng và chi phí vận hành. Một vướng mắc kéo dài có thể ảnh hưởng đến nhiều khâu trong chuỗi cung ứng. Bởi vậy, giải đáp kịp thời, hướng dẫn rõ ràng là sự hỗ trợ thiết thực để các đơn vị giữ nhịp kinh doanh và nâng cao sức cạnh tranh.
Yêu cầu giải quyết dứt điểm kiến nghị của doanh nghiệp, gắn với trách nhiệm người đứng đầu, được kỳ vọng tạo chuyển biến trong chất lượng phục vụ của ngành Hải quan.
Xử lý dứt điểm, xác định rõ trách nhiệm
Ngày 8/10/2026, Cục Hải quan ban hành Công văn số 22729/CHQ-PC về giải quyết vướng mắc, kiến nghị của hiệp hội, doanh nghiệp. Chỉ đạo được đưa ra sau khi cơ quan này rà soát, nhận thấy một số vụ việc thuộc thẩm quyền của hải quan khu vực chưa được xử lý đến cùng, khiến tổ chức, cá nhân liên quan phải tiếp tục phản ánh lên cấp trên.
Để khắc phục tình trạng trên, văn bản yêu cầu Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực trực tiếp chỉ đạo rà soát, giải quyết dứt điểm 100% kiến nghị thuộc thẩm quyền, bảo đảm đúng pháp luật, nhanh chóng và minh bạch. Các đơn vị phải chấm dứt việc đùn đẩy trách nhiệm, kéo dài thời gian hoặc trả lời chung chung, gây phiền hà cho người làm thủ tục.
Đối với nội dung vượt thẩm quyền, liên quan đến quy định còn chồng chéo, chưa rõ ràng, đơn vị tiếp nhận phải chủ động tổng hợp hồ sơ, phân tích bản chất vụ việc và đề xuất phương án cụ thể. Trên cơ sở đó, kịp thời báo cáo Cục Hải quan qua các đơn vị nghiệp vụ để được xem xét, hướng dẫn hoặc xử lý theo quy định.
Việc phân định nhiệm vụ giữa các cấp giúp xác định rõ đầu mối và hướng giải quyết ngay từ khi phát sinh vấn đề. Với bên kiến nghị, câu trả lời cần làm rõ căn cứ áp dụng, nội dung phải bổ sung và các bước tiếp theo, qua đó tạo cơ sở để hoàn thiện hồ sơ, chủ động kế hoạch giao nhận.
Cùng với yêu cầu nâng cao chất lượng hỗ trợ, công văn nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu. Trường hợp thiếu tinh thần trách nhiệm, không tháo gỡ khó khăn thuộc thẩm quyền, để doanh nghiệp phản ánh về việc gây khó khăn hoặc kiến nghị vượt cấp mà đơn vị không nắm được, không giải quyết, Chi cục trưởng và Đội trưởng Hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước pháp luật và Cục trưởng Cục Hải quan.
Đáng chú ý, kết quả thực hiện chỉ đạo được sử dụng làm căn cứ xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ, bình xét thi đua hằng tháng, hằng quý đối với cán bộ, công chức. Cơ chế này tạo cơ sở gắn chất lượng phục vụ với đánh giá công vụ, thúc đẩy sự chủ động trong từng khâu nghiệp vụ. Hiệu quả thực thi vì thế cần được thể hiện qua những hồ sơ được hướng dẫn đầy đủ và các kiến nghị được giải quyết đến cùng.
Chủ động đồng hành, giảm chi phí kinh doanh
Thực tiễn tại cửa khẩu Móng Cái cho thấy, việc bố trí đầu mối theo dõi xuyên suốt mang lại lợi ích thiết thực cho hoạt động giao thương. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Phạm Ngọc Linh, Phó Đội trưởng Đội Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái, cho biết đơn vị duy trì mô hình "1 doanh nghiệp - 1 công chức đầu mối - 1 lãnh đạo phụ trách", hỗ trợ trước, trong và sau thông quan. Theo ông Linh, việc chủ động nắm bắt kế hoạch xuất nhập khẩu cùng những khó khăn phát sinh giúp đơn vị chuẩn bị phương án hỗ trợ phù hợp, rút ngắn thời gian làm thủ tục. Cách làm này cũng tạo điều kiện để hai bên trao đổi sớm, hạn chế sự bị động khi hàng hóa về cửa khẩu.
Từ trải nghiệm thực tế, bà Đào Thu Linh, Giám đốc Công ty XNK Sống Lành, đánh giá cao tinh thần chủ động và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ hải quan trong quá trình hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu. "Điều chúng tôi đánh giá cao là sự tận tình, sát sao trong từng công việc. Khi phát sinh vướng mắc, cán bộ phụ trách trao đổi cụ thể, hướng dẫn cách hoàn thiện hồ sơ và phối hợp tìm hướng giải quyết phù hợp với quy định. Với những lô hàng cần bảo đảm tiến độ, việc được giải đáp kịp thời, kể cả ngoài giờ hành chính, có ý nghĩa rất lớn, giúp công ty chủ động bố trí phương tiện và thực hiện kế hoạch giao hàng", bà Linh chia sẻ.
Theo vị đại diện này, việc duy trì đầu mối hỗ trợ xuyên suốt, cùng cách tổ chức khu vực tập kết và luồng di chuyển hàng hóa hợp lý, giúp quá trình phối hợp thuận lợi hơn, giảm thời gian chờ đợi tại cửa khẩu.
Ở góc độ hiệp hội, ông Trần Chí Dũng, Ủy viên Thường vụ Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam, nhấn mạnh nhu cầu được giải thích cặn kẽ các quy định, đồng thời hướng dẫn giải pháp cụ thể để hoàn thiện hồ sơ đúng pháp luật. Ông cũng đề cao việc minh bạch tiến độ xử lý, giúp các đơn vị chủ động kế hoạch vận chuyển hàng hóa.
Quan điểm này gợi mở yêu cầu nâng cao chất lượng tương tác giữa cơ quan quản lý và cộng đồng kinh doanh. Thông tin càng rõ ràng, hướng dẫn càng sát tình huống thực tế, các bên càng thuận lợi trong phối hợp, giảm nguy cơ phải bổ sung chứng từ nhiều lần.
Để quá trình tháo gỡ khó khăn đạt hiệu quả, doanh nghiệp cũng cần cung cấp đầy đủ tài liệu, xác định rõ nội dung chưa thống nhất và ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh. Các hiệp hội có thể phát huy vai trò cầu nối, tập hợp những phản ánh tương đồng, giúp cơ quan chức năng nhận diện bất cập có tính phổ biến để xem xét hướng dẫn thống nhất.
Từ những cách làm tại cơ sở đến yêu cầu siết chặt kỷ cương trong toàn ngành, mục tiêu đặt ra là nâng cao chất lượng phục vụ bằng kết quả cụ thể. Khi trách nhiệm được xác định rõ, kiến nghị được giải quyết kịp thời và thông tin được trao đổi thông suốt, hoạt động xuất nhập khẩu sẽ có thêm điều kiện thuận lợi để phát triển, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh.
