Lợi thế từ sản phẩm thủ công, giàu bản sắc
Hà Nội hiện có 1.350 làng nghề và làng có nghề, trong đó 334 làng nghề, làng nghề truyền thống đã được công nhận. Những làng nghề này không chỉ tạo việc làm, duy trì sinh kế cho người dân khu vực nông thôn mà còn tạo ra khối lượng sản phẩm lớn, đa dạng về mẫu mã, chất liệu và mang đặc trưng riêng của từng địa phương.
Sản phẩm công nghiệp nông thôn của TP. Hà Nội được đánh giá cao về mẫu mã, chất lượng.
Theo thống kê, tổng giá trị sản xuất của 334 làng nghề, làng nghề truyền thống đã được công nhận đạt hơn 24.000 tỷ đồng/năm. Đây là nền tảng quan trọng để Hà Nội phát triển các sản phẩm công nghiệp nông thôn không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà còn hướng tới xuất khẩu.
Điểm mạnh của sản phẩm công nghiệp nông thôn Hà Nội nằm ở sự đa dạng và giá trị văn hóa được tích lũy qua nhiều thế hệ. Nhiều làng nghề truyền thống có lịch sử lâu đời, tạo ra những sản phẩm thủ công độc đáo, tinh xảo như: đúc đồng Ngũ Xã, kim hoàn Định Công, mây tre đan Phú Vinh, chuồn chuồn tre Thạch Xá, nón Chuông, sơn mài Hạ Thái, quạt Chàng Sơn, thêu Quất Động, tò he Xuân La, khảm trai Chuôn Ngọ...
Hiện nay, không ít sản phẩm của các làng nghề đã được xây dựng, công nhận thương hiệu và từng bước khẳng định vị thế trên thị trường trong nước cũng như quốc tế. Trong bối cảnh người tiêu dùng tại nhiều thị trường quan tâm hơn tới sản phẩm thủ công, sản phẩm sử dụng nguyên liệu tự nhiên và mang dấu ấn văn hóa, đây cũng là lợi thế đáng kể đối với hàng thủ công mỹ nghệ của Hà Nội.
Thực tế, một số sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu (RISEP) của thành phố đã có mặt tại nhiều thị trường nước ngoài. Điển hình như bộ sản phẩm Túi hoa đan chìm - hoa nổi viền da của hộ kinh doanh Phạm Hồng Vũ, xã Hồng Vân, TP. Hà Nội là một trong 119 sản phẩm, bộ sản phẩm đạt danh hiệu sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp thành phố năm 2025.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Phạm Hồng Vũ cho biết, sản phẩm của hộ kinh doanh hiện đã được xuất khẩu sang nhiều thị trường như Thái Lan, Nhật Bản và Pháp.
Từ thực tế tiếp cận thị trường, ông Phạm Hồng Vũ đánh giá, thị trường nước ngoài hiện rất ưa chuộng những sản phẩm handmade, sản phẩm có nguồn gốc từ thiên nhiên. Đây là cơ hội để các sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Hà Nội tiếp tục vươn ra thị trường toàn cầu.
Câu chuyện của cơ sở này cho thấy, sản phẩm làng nghề nếu đáp ứng được yêu cầu về chất lượng, mẫu mã và nhu cầu thị trường hoàn toàn có khả năng tiếp cận người tiêu dùng quốc tế. Lợi thế của Hà Nội là có hệ thống làng nghề lớn cùng nguồn sản phẩm phong phú, trong đó nhiều mặt hàng mang đặc trưng riêng, khó thay thế bằng các sản phẩm sản xuất đại trà.
Năm 2025, Hà Nội có 119 sản phẩm, bộ sản phẩm được công nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp thành phố.
Bình chọn RISEP, tạo cơ hội tiếp cận thị trường
Nhằm tạo điều kiện cho sản phẩm công nghiệp nông thôn tiếp cận thị trường, những năm qua, Hà Nội liên tục triển khai hoạt động bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu các cấp. Không chỉ nhằm lựa chọn và tôn vinh những sản phẩm có chất lượng, hoạt động này còn tạo điều kiện để cơ sở sản xuất hoàn thiện sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước mở rộng thị trường.
Theo Sở Công Thương thành phố Hà Nội, bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu là một nội dung trong chương trình khuyến công, nhằm thúc đẩy phát triển sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm, tạo động lực cho các cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới công nghệ, mẫu mã và mở rộng thị trường. Các tiêu chí của chương trình cũng cho thấy yêu cầu ngày càng rõ đối với khả năng thương mại hóa sản phẩm.
Theo Kế hoạch tổ chức bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu của UBND TP. Hà Nội, sản phẩm tham gia phải là sản phẩm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp do chính cơ sở công nghiệp nông thôn sản xuất và đăng ký tham gia bình chọn. Sản phẩm không được sao chép; quá trình sản xuất không vi phạm quy định về quyền sở hữu trí tuệ, quyền sở hữu công nghiệp cũng như các quy định liên quan đến tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng, vệ sinh an toàn lao động, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường.
Đáng chú ý, sản phẩm tham gia bình chọn phải có khả năng sản xuất hàng loạt, với số lượng lớn, không phải sản phẩm độc bản và phải đáp ứng được nhu cầu thị trường. Đây là những điều kiện quan trọng khi sản phẩm muốn tiến xa hơn trên thị trường, đặc biệt là xuất khẩu. Bởi cùng với yếu tố độc đáo, bản sắc, các đơn vị mua hàng còn cần khả năng cung ứng ổn định, chất lượng đồng đều và đáp ứng các yêu cầu đối với sản phẩm.
Năm 2025, Hà Nội có 119 sản phẩm, bộ sản phẩm được công nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp thành phố. Việc được công nhận RISEP không chỉ tạo thêm uy tín cho sản phẩm mà còn mở ra cơ hội để các cơ sở tiếp tục tham gia bình chọn ở cấp khu vực và cấp quốc gia.
Hoạt động này sẽ tiếp tục được Hà Nội triển khai trong giai đoạn tới. Tại Quyết định số 6069/QĐ-UBND về Chương trình Khuyến công thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030, thành phố xác định tiếp tục tổ chức bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp thành phố, trao giấy chứng nhận và giải thưởng cho các sản phẩm được công nhận. Cùng với đó, thành phố sẽ hướng dẫn các cơ sở công nghiệp nông thôn tham gia bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp khu vực và cấp quốc gia.
Với hệ thống làng nghề lớn, nhiều dòng sản phẩm thủ công đặc sắc và một số sản phẩm đã bước đầu tiếp cận thành công thị trường nước ngoài, việc tiếp tục nâng chất lượng sản phẩm RISEP, hỗ trợ đổi mới mẫu mã và mở rộng thị trường sẽ tạo thêm dư địa để sản phẩm công nghiệp nông thôn Hà Nội tham gia sâu hơn vào thị trường xuất khẩu.
