Vận hành sàn ảo, tẩu tán tài sản tinh vi

Phó Đức Nam cùng Lê Khắc Ngọ đã lập đường dây lừa đảo, chiếm đoạt hơn 1.300 tỷ đồng của hàng nghìn nhà đầu tư, đồng thời sử dụng người thân để “rửa” hàng trăm tỷ đồng.

Sàn giao dịch “ảo”, dụ nhà đầu tư nạp tiền thật

Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TP Hà Nội vừa hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố 75 bị can trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức đầu tư chứng khoán, ngoại hối quốc tế.

Trong đó, Phó Đức Nam (SN 1994, trú tại TPHCM, TikToker “Mr Pips”) bị đề nghị truy tố về các tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Rửa tiền”. Lê Khắc Ngọ (SN 1990, trú tại Hưng Yên, còn gọi “Mr Hunter”) và vợ là Ngô Thị Thêu (SN 1995, trú tại Hải Phòng) bị đề nghị truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

72 bị can còn lại bị đề nghị truy tố về các tội danh liên quan như “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Rửa tiền” hoặc “Chứa chấp tài sản do người khác phạm tội mà có”.

Theo kết luận điều tra, dù không được cấp phép, Phó Đức Nam cùng đồng phạm vẫn tổ chức quảng cáo, tư vấn tài chính, chứng khoán; đồng thời tạo lập nhiều website liên kết với các ứng dụng MT4, MT5 để vận hành các sàn giao dịch ngoại hối (forex), chứng khoán quốc tế nhằm lôi kéo người tham gia đầu tư rồi chiếm đoạt tài sản.

Năm 2018, Phó Đức Nam quen Isik Uran (SN 1984, quốc tịch Thổ Nhĩ Kỳ). Hai người thống nhất để Uran tạo lập, quản lý hệ thống website giao dịch, sau đó chuyển dữ liệu cho Nam chỉ đạo nhân viên dụ dỗ khách hàng mở tài khoản, nạp tiền đầu tư.

Trên thực tế, các trang web này được lập trình sẵn, không có tính năng kết nối với thị trường quốc tế. Khách hàng giao dịch thực chất là “chơi” với chủ sàn (admin); khi thua, tiền thuộc về chủ sàn.

Sau khi được Uran hướng dẫn mô hình hoạt động, Phó Đức Nam cùng Đặng Hoàng Liên Anh (SN 1996, ở TPHCM) sang Thổ Nhĩ Kỳ học cách tổ chức, vận hành, rồi về Việt Nam triển khai hệ thống. Nam thuê văn phòng, tuyển dụng nhân viên, giao Liên Anh phụ trách mảng marketing.

Đến năm 2019, Nam tiếp tục bàn bạc với Lê Khắc Ngọ và Bùi Trung Đức mở rộng mạng lưới trên toàn quốc, núp bóng dưới danh nghĩa các công ty hoạt động trong lĩnh vực telemarketing, telesales, tư vấn môi giới chứng khoán, ngoại hối để dụ dỗ người tham gia đầu tư rồi chiếm đoạt tài sản. Hoạt động có tổ chức, quy mô lớn, thủ đoạn tinh vi.

Theo cơ quan điều tra, Phó Đức Nam cùng đồng phạm đã lập 36 website, mở 85 công ty “ma” để hợp thức hóa hoạt động tuyển dụng, ký hợp đồng viễn thông, sử dụng đầu số điện thoại, đồng thời mở 69 tài khoản ngân hàng, ví điện tử trung gian thanh toán.

Các văn phòng làm việc đều không treo biển hiệu; nhân viên được quán triệt không tiếp xúc trực tiếp với khách. Bộ phận hành chính – nhân sự trang bị máy tính xách tay, tai nghe để phục vụ hoạt động gọi điện.

Nhân viên không yêu cầu bằng cấp, không có chuyên môn về chứng khoán, nhưng được hướng dẫn thông tin cơ bản và làm việc theo kịch bản có sẵn nhằm dụ dỗ khách hàng chuyển tiền vào các tài khoản liên kết với hệ thống sàn.

Kết quả điều tra xác định, với vai trò chủ mưu, Phó Đức Nam phải chịu trách nhiệm đối với 738 vụ lừa đảo, tổng số tiền hơn 1.301 tỷ đồng. Lê Khắc Ngọ quản lý 20 văn phòng, liên quan 180 vụ, chiếm đoạt khoảng 216 tỷ đồng.

“Rửa tiền” nhiều lớp, tẩu tán hàng trăm tỷ đồng

Cơ quan điều tra đánh giá, hoạt động rửa tiền của Phó Đức Nam và đồng phạm được tổ chức bài bản, nhiều lớp nhằm hợp thức hóa dòng tiền chiếm đoạt. Sau khi nhận tiền từ bị hại qua hệ thống tài khoản trung gian, dòng tiền được chia nhỏ, chuyển qua nhiều tài khoản cá nhân, doanh nghiệp để che giấu nguồn gốc.

Một phần tiền được đầu tư vào bất động sản, nhờ người thân đứng tên hoặc thành lập pháp nhân để giao dịch.

Từ tháng 10/2021, Nam chỉ đạo bạn gái liên hệ người thân tìm người đứng tên thành lập doanh nghiệp, sử dụng làm “bình phong” cho các giao dịch nhà đất tại TPHCM và nhiều địa phương. Các giao dịch còn được kê khai giá thấp hơn thực tế nhằm che giấu dòng tiền và trốn thuế.

Đáng chú ý, sau khi Phó Đức Nam bị bắt ngày 31/10/2024, gia đình bị can đã tìm cách tẩu tán tài sản quy mô lớn. Bố mẹ Nam rút hàng trăm tỷ đồng từ các sổ tiết kiệm, chia nhỏ, chuyển cho người thân cất giữ; đồng thời quy đổi một phần sang USD và vàng SJC. Số tài sản này được cất giấu tại nhiều địa điểm khác nhau nhằm tránh bị phát hiện.

Cơ quan điều tra xác định, hành vi che giấu, hợp thức hóa tài sản phạm tội có sự tham gia của nhiều người thân trong gia đình. Toàn bộ tiền, vàng, ngoại tệ liên quan đã bị phong tỏa, tạm giữ. Ngoài Phó Đức Nam, nhiều bị can là người thân bị đề nghị truy tố về tội “Rửa tiền” hoặc các tội danh liên quan. Một số trường hợp khác bị xử lý về hành vi “Chứa chấp tài sản do người khác phạm tội mà có”.

Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TP Hà Nội đánh giá, đây là vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Rửa tiền”, “Chứa chấp tài sản do người khác phạm tội mà có” và “Trốn thuế” đặc biệt nghiêm trọng, xảy ra trên địa bàn thành phố và nhiều tỉnh, thành trên cả nước.

Đường dây tội phạm hoạt động có tổ chức, mang tính chất xuyên quốc gia, lợi dụng công nghệ thông tin để tạo lập, vận hành các sàn giao dịch chứng khoán quốc tế, ngoại hối trái phép. Thủ đoạn tinh vi, được tổ chức nhằm đối phó cơ quan chức năng, như phân chia bộ phận hoạt động độc lập, sử dụng các ứng dụng bảo mật cao để liên lạc, chỉ đạo.

Đồng thời, các đối tượng triệt để lợi dụng các nền tảng OTT như Zalo, Telegram, Signal, cùng ứng dụng Zoiper để liên lạc, tư vấn, quảng cáo. Đây được xác định là phương thức, thủ đoạn mới, gây bức xúc dư luận, với số tiền chiếm đoạt đặc biệt lớn, cần xử lý nghiêm minh.

Cơ quan điều tra kiến nghị Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người dân về rủi ro khi tham gia đầu tư trên các sàn chưa được cấp phép. Đồng thời, kiến nghị Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng thương mại tăng cường rà soát việc mở, sử dụng tài khoản; kiểm tra, giám sát chặt chẽ quy định về phòng, chống rửa tiền.