Viện Thể thao và Thanh niên Bồ Đào Nha (IPDJ) vừa tổ chức ra mắt cuốn sách kỷ niệm 10 năm sáng kiến thẻ trắng, do Giáo sư Jorge Rio Cardoso biên soạn. Theo báo A Bola, sau 10 mùa giải, tấm thẻ đặc biệt này đã được các trọng tài sử dụng gần 10.000 lần.
Khác với thẻ vàng hay thẻ đỏ, thẻ trắng không dành để cảnh cáo hoặc truất quyền thi đấu, mà nhằm tôn vinh những hành động đẹp, thể hiện tinh thần trung thực, tôn trọng đối thủ và giúp đỡ người khác.
Người nhận thẻ có thể là cầu thủ, HLV, nhân viên y tế, thậm chí cả khán giả. Tấm thẻ không ảnh hưởng đến kết quả trận đấu, nhưng mang ý nghĩa ghi nhận công khai tinh thần thể thao cao thượng.
Sáng kiến này bắt đầu từ năm 2015, khi tấm thẻ trắng đầu tiên được sử dụng trong một trận bóng đá thiếu nhi tại khu vực Setubal, Bồ Đào Nha. Ban đầu, chương trình chủ yếu hướng đến các giải trẻ và phong trào, với mục đích khuyến khích hành vi tích cực ngay từ những năm đầu các cầu thủ làm quen với thể thao.
Từ đó, thẻ trắng dần được biết đến rộng rãi, đặc biệt sau một tình huống gây xúc động trong trận bóng đá nữ giữa Benfica và Sporting Lisbon tại Cup Quốc gia Bồ Đào Nha ngày 21/1/2023.
Khi hiệp 1 sắp kết thúc, một khán giả bất ngờ ngất xỉu trên khán đài sân Da Luz. Bất chấp sự kình địch giữa 2 CLB, nhân viên y tế của cả Benfica và Sporting Lisbon lập tức đến hỗ trợ người gặp nạn.
Trọng tài Catarina Campos giơ thẻ trắng biểu dương nhân viên y tế của Benfica và Sporting Lisbon sau khi hỗ trợ một khán giả gặp sự cố sức khỏe tại sân Da Luz ngày 21/1/2023. Ảnh: Canal 11.
Sau khi sự cố được xử lý, trọng tài Catarina Campos rút thẻ trắng hướng về 2 tổ y tế. Hơn 15.000 khán giả có mặt trên sân đã dành những tràng pháo tay để tán thưởng hành động ấy.
Khoảnh khắc hiếm thấy nhanh chóng lan truyền trên truyền thông quốc tế, giúp nhiều người lần đầu biết đến một loại thẻ mang ý nghĩa hoàn toàn trái ngược với những tấm thẻ quen thuộc trong bóng đá.
Không chỉ những hành động cứu giúp người gặp nạn, việc cầu thủ chủ động thừa nhận lỗi, từ bỏ cơ hội ghi bàn để hỗ trợ đối thủ chấn thương hay thể hiện tinh thần trung thực cũng có thể được trọng tài biểu dương bằng thẻ trắng.
Sau hơn một thập niên, sáng kiến của Bồ Đào Nha đã vượt ra ngoài phạm vi bóng đá. Theo IPDJ, chương trình hiện có sự tham gia của các tổ chức thuộc 41 môn thể thao, trong đó có bóng rổ, bóng chuyền, bóng ném, quần vợt và rugby.
Thành công bước đầu còn thúc đẩy Bồ Đào Nha đặt ra mục tiêu đưa thẻ trắng vào các giải vô địch chuyên nghiệp hàng đầu trước năm 2035.
Tuy nhiên, loại thẻ này hiện chưa được đưa vào Luật Bóng đá của Hội đồng Luật Bóng đá Quốc tế (IFAB), nên chỉ mang ý nghĩa biểu dương chứ không thay thế những hình thức xử phạt thông thường.
Từ một trận bóng đá thiếu nhi đến gần 10.000 lần được sử dụng, thẻ trắng đang cho thấy một cách tiếp cận khác trong việc xây dựng văn hóa thể thao.
