Sầu riêng xuất khẩu sang Ukraine thuộc diện kiểm soát tăng cường
Theo tổng hợp của Văn phòng SPS Việt Nam, trong thời gian từ ngày 16-31/10/2026, các thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đã đăng tải 30 thông báo liên quan đến các biện pháp an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS). Trong đó, có 14 thông báo dự thảo lấy ý kiến và 16 thông báo đã có hiệu lực.
Ukraine đã đưa sầu riêng tươi hoặc ướp lạnh có xuất xứ từ Việt Nam vào danh mục thực phẩm và thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc phi động vật phải chịu kiểm soát nhà nước tăng cường khi nhập khẩu.
Đáng chú ý, nhiều thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam như Liên minh châu Âu (EU), Ukraine, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand có những điều chỉnh liên quan đến kiểm dịch thực vật, giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRL), chất ô nhiễm và điều kiện nhập khẩu thực phẩm.
Một trong những thông tin doanh nghiệp xuất khẩu nông sản cần đặc biệt lưu ý là Ukraine đã đưa sầu riêng tươi hoặc ướp lạnh có xuất xứ từ Việt Nam (mã hàng hóa 0810 60 00 00) vào danh mục thực phẩm và thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc phi động vật phải chịu kiểm soát nhà nước tăng cường khi nhập khẩu.
Theo Thông báo số G/SPS/N/UKR/275/Add.1 ngày 28/10/2026, biện pháp này tập trung kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và có hiệu lực từ ngày 16/10/2026. Đây là yêu cầu doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng cần sớm cập nhật, rà soát quy trình sản xuất, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và kiểm soát chất lượng trước khi đưa hàng sang thị trường Ukraine.
Tại EU, 4 thông báo liên quan đến kiểm dịch thực vật, mức MRL thuốc bảo vệ thực vật và danh sách các nước, vùng lãnh thổ được phép xuất khẩu động vật, sản phẩm có nguồn gốc động vật vào thị trường này.
Đáng chú ý, EU dự thảo bổ sung một số sinh vật gây hại vào danh mục kiểm dịch, trong đó có nấm Fusarium oxysporum f. sp. cubense Tropical Race 4, tác nhân gây bệnh héo vàng trên chuối. Đồng thời, cập nhật yêu cầu nhập khẩu đối với cây giống chuối, cây thủy sinh, hoa hồng cắt cành và một số loại quả. Thời hạn góp ý đối với dự thảo này là ngày 29/12/2026. Bên cạnh đó, EU đã ban hành quy định sửa đổi mức MRL đối với hoạt chất difenoconazole trong hoặc trên một số sản phẩm, áp dụng từ ngày 5/5/2027.
Nhật Bản cũng đăng 3 thông báo dự thảo điều chỉnh mức MRL đối với các hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật. Trong đó, dự thảo về hoạt chất Fenazaquin có nội dung giảm mức MRL đối với chanh dây từ 0,7 xuống 0,01 mg/kg và chè từ 10 xuống 9 mg/kg. Thời hạn góp ý là ngày 29/12/2026.
Australia dự kiến điều chỉnh mức MRL của hoạt chất Cyazofamid trong củ gừng từ 0,01 lên 0,1 mg/kg và mức MRL tạm thời của Metalaxyl trên dâu tây từ 0,6 lên 2 mg/kg. New Zealand cũng đề xuất sửa đổi mức MRL đối với 7 hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật.
Nhiều thị trường điều chỉnh quy định an toàn thực phẩm
Ngoài các yêu cầu về kiểm dịch thực vật và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, nhiều thị trường còn cập nhật quy định liên quan đến an toàn thực phẩm, phụ gia và điều kiện nhập khẩu. Tại Thái Lan, hai dự thảo sửa đổi quy định về sữa có hương vị và sữa bò yêu cầu ghi rõ trên nhãn đối với sản phẩm được sản xuất từ sữa bột hoặc tái tổ hợp từ các thành phần sữa. Đồng thời, quy định hàm lượng chất béo tối thiểu 3,2% đối với sữa bò tươi nguyên chất. Thời hạn góp ý là ngày 27/12/2026.
Thổ Nhĩ Kỳ cập nhật yêu cầu kiểm dịch thực vật nhằm phòng ngừa sâu keo mùa thu đối với một số loại rau, cây trồng và sản phẩm thực vật nhập khẩu. Nước này cũng sửa đổi quy định về phụ gia thực phẩm, bổ sung một số phụ gia mới, giảm mức tối đa nitrit, nitrat trong thịt, sản phẩm cá chế biến và sản phẩm sữa; đồng thời loại bỏ phụ gia E 483 khỏi danh mục được phép sử dụng.
Tại Ma Cao (Trung Quốc), Quy định hành chính số 27/2026 thiết lập 165 mức giới hạn tối đa đối với các chất ô nhiễm kim loại nặng trong thực phẩm như asen, cadimi, chì, thủy ngân và thiếc. Trong đó, 92 mức được điều chỉnh hoặc bổ sung mới. Quy định có hiệu lực từ ngày 1/4/2027. Đối với Hàn Quốc, danh mục sinh vật gây hại kiểm dịch được đề xuất bổ sung 36 loài, gồm nấm, vi khuẩn, vi rút, bọ trĩ và cánh cứng. Quy định dự kiến có hiệu lực trong nửa đầu năm 2027.
Văn phòng SPS Việt Nam khuyến nghị các cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp xuất khẩu chủ động theo dõi các thông báo SPS, đặc biệt là những quy định đã có hiệu lực và các dự thảo đang trong thời gian lấy ý kiến. Việc cập nhật sớm yêu cầu về kiểm dịch, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, giới hạn chất ô nhiễm và điều kiện nhập khẩu sẽ giúp doanh nghiệp điều chỉnh quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng, hạn chế nguy cơ hàng hóa bị cảnh báo, trả về hoặc gián đoạn xuất khẩu.
Theo số liệu ước tính của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 10 tháng năm 2026 ước đạt 62,89 tỷ USD, trong đó rau quả tiếp tục tăng trưởng mạnh. Tính chung, 10 tháng năm 2026, xuất khẩu rau quả ước đạt hơn 8,27 tỷ USD, tăng 17,2% so với cùng kỳ.
