Xung lực kép từ UKVFTA, CPTPP
Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Vương quốc Anh đạt hơn 9,38 tỷ USD, tăng 11,3% so với năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Anh đạt gần 8,4 tỷ USD, tăng 11,2%; nhập khẩu đạt khoảng 991,36 triệu USD, tăng 12,2%.
Nhìn nhận về những con số này, ông Lê Đình Bá, Tham tán thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Vương quốc Anh - Ai-len cho rằng, những con số này cho thấy đà phục hồi và mở rộng hợp tác thương mại giữa hai nền kinh tế tiếp tục được duy trì trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động.
Hàng hóa Việt Nam ngày càng tăng cường sự hiện diện tại thị trường Vương quốc Anh.
Theo ông Lê Đình Bá, thương mại song phương đang được củng cố bởi nhiều động lực mới. Đáng chú ý, việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 10/2025 đã tạo nền tảng chính trị quan trọng, mở rộng dư địa hợp tác kinh tế, thương mại và kỳ vọng về việc sớm tăng gấp đôi kim ngạch thương mại.
Một trong những “đòn bẩy” tăng trưởng xuất khẩu rõ nét nhất đến từ các hiệp định thương mại tự do mà hai nước cùng tham gia. FTA Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc Ailen (UKVFTA) có hiệu lực từ năm 2021 đã tạo lực đẩy đáng kể cho thương mại song phương. Sau gần 5 năm thực thi, tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam sang Anh duy trì mức bình quân khoảng 10%/năm. Nhiều nhóm hàng chủ lực như dệt may, giày dép, điện tử, thiết bị phụ tùng... từng bước mở rộng thị phần, trong khi các sản phẩm mới như hàng chăm sóc sức khỏe, sắt thép cũng đang nổi lên với tiềm năng tăng trưởng.
Không chỉ thúc đẩy xuất khẩu, UKVFTA còn tạo điều kiện gia tăng nhập khẩu các mặt hàng có hàm lượng công nghệ cao từ Anh. Ông Vũ Việt Thành, chuyên viên Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, phụ trách thị trường Vương quốc Anh cho biết, các nhóm hàng như dược phẩm, nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất trong nước ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, trong đó riêng dược phẩm tăng gần 60%. Điều này phản ánh xu hướng dịch chuyển nhu cầu của thị trường Việt Nam sang các sản phẩm chất lượng cao, đồng thời góp phần nâng cấp chuỗi sản xuất trong nước.
Nhiều sản phẩm nông sản đã thâm nhập thành công thị trường Vương quốc Anh nhờ tận dụng tốt ưu đãi thuế quan từ các FTA.
Ở góc độ doanh nghiệp, những cơ hội từ các FTA đang được cụ thể hóa bằng sự hiện diện ngày càng rõ nét của hàng Việt tại thị trường Anh. Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Thanh Hương, Giám đốc Công ty cổ phần R.Y.B cho biết, nhiều sản phẩm nông sản đặc trưng như cam, quýt, bưởi, mật ong, miến dong, tinh bột nghệ... của tỉnh Hòa Bình cũ, nay là tỉnh Phú Thọ đã thâm nhập thành công thị trường này nhờ tận dụng tốt ưu đãi thuế quan. Theo bà, nhóm sản phẩm cây có múi vẫn còn dư địa lớn để mở rộng xuất khẩu trong thời gian tới.
Cùng quan điểm, ông Thái Trần, Giám đốc điều hành TT Meridian Ltd cho rằng, UKVFTA đang tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt cho nông sản Việt Nam. Nhiều sản phẩm như bưởi, dừa, thanh long, chanh leo... đã có mặt tại các chuỗi siêu thị lớn và cao cấp tại Anh, từng bước xây dựng nhận diện trên thị trường.
Thực tế ghi nhận, hàng hóa “made in Viet Nam” ngày càng xuất hiện phổ biến tại các hệ thống bán lẻ lớn của Anh. Theo bà Hoàng Lê Hằng, Bí thư thứ nhất, Thương vụ Việt Nam tại Anh, không chỉ hàng tiêu dùng như quần áo, giày dép, mà cả thực phẩm, thủy sản, mì, phở ăn liền và rau, quả Việt Nam cũng đang được bày bán rộng rãi tại các chuỗi siêu thị như Tesco, Sainsbury, Waitrose… Điều này cho thấy, mức độ thâm nhập thị trường ngày càng sâu rộng của hàng Việt.
Bên cạnh UKVFTA, việc Vương quốc Anh tham gia Hiệp định Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) từ cuối năm 2023 tiếp tục tạo ra “xung lực kép” cho tăng trưởng thương mại song phương.
Cần chiến lược xây dựng thương hiệu bài bản
Tuy nhiên, theo đánh giá của Thương vụ Việt Nam tại Anh, dù hàng Việt đã có chỗ đứng nhất định, song "bài toán" thương hiệu vẫn là điểm nghẽn. Phần lớn doanh nghiệp vẫn xuất khẩu dưới nhãn hiệu của nhà phân phối, chưa xây dựng được thương hiệu riêng đủ mạnh trên thị trường này.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường Anh trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Các quy định về môi trường, phát triển bền vững, lao động công bằng cùng lộ trình áp dụng những cơ chế mới như CBAM đang đặt ra áp lực lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu.
Ngoài ra, việc Anh tăng cường ký kết các FTA với các đối tác khác, gần đây là Ấn Độ, cũng khiến lợi thế thuế quan của Việt Nam dần bị thu hẹp. Điều này buộc doanh nghiệp không thể tiếp tục dựa vào ưu đãi thuế quan, mà phải chuyển sang cạnh tranh bằng chất lượng, công nghệ và hiệu quả chi phí.
Để giữ vững và mở rộng thị phần tại thị trường Anh, các doanh nghiệp Việt Nam cần có chiến lược bài bản hơn, từ nâng cấp sản phẩm, cải tiến công nghệ đến xây dựng thương hiệu. Chỉ khi chủ động nâng cao năng lực nội tại, hàng hóa Việt Nam mới có thể đứng vững và phát triển bền vững tại một trong những thị trường có tiêu chuẩn cao hàng đầu thế giới.
Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Vương quốc Anh đạt hơn 9,38 tỷ USD, tăng 11,3% so với năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Anh đạt gần 8,4 tỷ USD, tăng 11,2%; nhập khẩu đạt khoảng 991,36 triệu USD, tăng 12,2%.
