Tập trung nâng hạng, phát huy lợi thế sản phẩm đặc trưng
UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành Kế hoạch phát triển sản phẩm OCOP giai đoạn 2026-2030, hướng đến phát triển OCOP theo chiều sâu, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm OCOP trên địa bàn tỉnh.
Theo kế hoạch, đến năm 2030, Hà Tĩnh phấn đấu có ít nhất 350 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó ít nhất 40 sản phẩm đạt 4 sao và ít nhất 5 sản phẩm đạt 5 sao. Tỉnh cũng đặt mục tiêu có 2 sản phẩm thuộc nhóm dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch đạt từ 3 sao trở lên.
Hà Tĩnh chú trọng đến việc xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Hà Tĩnh xác định việc phát triển sản phẩm OCOP cần gắn với khai thác hiệu quả tiềm năng tài nguyên thiên nhiên, bản sắc văn hóa và tri thức bản địa. Các địa phương tập trung rà soát, lựa chọn những sản phẩm có lợi thế về nguồn nguyên liệu, quy mô sản xuất, giá trị văn hóa và tiềm năng thị trường để ưu tiên hỗ trợ.
Trong đó, các nhóm sản phẩm đặc trưng như nhung hươu, trầm hương, nước mắm, bánh đa nem cùng những sản phẩm có thế mạnh khác của địa phương được chú trọng phát triển. Đây là cơ sở để Hà Tĩnh xây dựng các sản phẩm mang dấu ấn riêng, đồng thời tạo điều kiện nâng cao giá trị hàng hóa nông thôn thông qua chế biến, chuẩn hóa chất lượng và phát triển thương hiệu.
Cùng với việc phát triển sản phẩm mới, tỉnh chú trọng củng cố, nâng hạng các sản phẩm đã được công nhận, nhất là những sản phẩm có thương hiệu, khả năng mở rộng quy mô sản xuất và tiềm năng tiếp cận thị trường trong nước, quốc tế. Định hướng này cho thấy trọng tâm không dừng ở việc đạt chứng nhận OCOP mà hướng tới duy trì chất lượng ổn định, nâng cao giá trị thương mại và phát triển sản phẩm lâu dài.
Thời gian qua, các hợp tác xã đã nâng cao giá trị hàng hóa nông thôn thông qua chế biến, chuẩn hóa chất lượng và phát triển thương hiệu.
Một trong những yêu cầu quan trọng là xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, gắn sản xuất với các tiêu chuẩn tiên tiến, bảo đảm an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ môi trường. Việc tăng cường liên kết giữa các chủ thể OCOP với hợp tác xã, doanh nghiệp và người dân được xác định là giải pháp để ổn định nguồn cung, kiểm soát chất lượng đầu vào và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Theo kế hoạch, đến năm 2030, Hà Tĩnh phấn đấu có 50% chủ thể OCOP có sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên là hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa; 70% chủ thể OCOP xây dựng được vùng nguyên liệu và có liên kết ổn định. Các mục tiêu này góp phần thúc đẩy chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang tổ chức sản xuất có liên kết, tạo nền tảng cho việc nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.
Đẩy mạnh công nghệ, truy xuất nguồn gốc để nâng giá trị sản phẩm
Bên cạnh phát triển vùng nguyên liệu và nâng cao năng lực tổ chức sản xuất, Hà Tĩnh xác định ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những giải pháp quan trọng để cải thiện chất lượng, minh bạch thông tin và tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm OCOP.
Theo kế hoạch, đến hết năm 2027, tỉnh phấn đấu 100% sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên đã được công nhận áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu theo quy định. Việc chuẩn hóa thông tin về vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất, chế biến và phân phối, kết hợp sử dụng mã số, mã vạch, mã QR và hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch của sản phẩm.
Hà Tĩnh xác định ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những giải pháp quan trọng để cải thiện chất lượng, minh bạch thông tin và tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm OCOP.
Đây cũng là yêu cầu quan trọng để củng cố niềm tin của người tiêu dùng. Khi thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất và chất lượng được công khai, sản phẩm OCOP có thêm cơ sở để khẳng định uy tín, tạo lợi thế cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Cùng với đó, tỉnh chú trọng hỗ trợ các chủ thể ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật trong sản xuất, bảo quản và chế biến sâu; xây dựng, áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến. Công tác đăng ký, xác lập và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm đặc sản, sản phẩm truyền thống và sản phẩm có lợi thế địa phương cũng được quan tâm. Việc khai thác hiệu quả chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận và nhãn hiệu tập thể sẽ góp phần nâng cao giá trị thương hiệu OCOP Hà Tĩnh.
Ở góc độ thị trường, Hà Tĩnh đặt mục tiêu 80% chủ thể OCOP tham gia các kênh bán hàng hiện đại như thương mại điện tử, bán hàng trực tuyến và livestream vào năm 2030. Hoạt động xúc tiến thương mại sẽ được đẩy mạnh thông qua hội chợ, triển lãm, chương trình kết nối cung - cầu, hệ thống phân phối hiện đại và các nền tảng thương mại điện tử.
Hà Tĩnh đặt mục tiêu 80% chủ thể OCOP tham gia các kênh bán hàng hiện đại như thương mại điện tử, bán hàng trực tuyến và livestream vào năm 2030.
Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả các kênh tiêu thụ này, việc nâng cấp sản phẩm cần được thực hiện đồng bộ với cải tiến mẫu mã, bao bì, xây dựng thương hiệu và nâng cao năng lực quản trị của chủ thể sản xuất. Chất lượng ổn định cùng thông tin minh bạch là nền tảng để sản phẩm OCOP duy trì sức cạnh tranh, thay vì chỉ tạo sức hút trong các đợt quảng bá ngắn hạn.
Về tổ chức thực hiện, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan thường trực, chủ trì phối hợp với các sở, ngành và địa phương triển khai kế hoạch; hướng dẫn phát triển sản phẩm, đánh giá, phân hạng, kiểm tra, giám sát chất lượng và tổng hợp kết quả. Sở Khoa học và Công nghệ phụ trách các hoạt động liên quan đến sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, ghi nhãn hàng hóa, mã số, mã vạch và truy xuất nguồn gốc. Sở Công Thương tập trung hỗ trợ xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu, phát triển hệ thống phân phối và ứng dụng thương mại điện tử.
Các doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ sản xuất, kinh doanh được khuyến khích chủ động đổi mới công nghệ, cải tiến chất lượng, mẫu mã, bao bì, phát triển thương hiệu và mở rộng thị trường; đồng thời thực hiện nghiêm các quy định về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.
Với định hướng phát triển giai đoạn 2026 - 2030, Hà Tĩnh hướng tới chuyển trọng tâm từ mở rộng số lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm OCOP. Việc kết hợp phát huy lợi thế địa phương với chuẩn hóa sản xuất, ứng dụng công nghệ và xây dựng thương hiệu sẽ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển theo hướng bền vững.
