Trang bị kỹ năng ngoại ngữ cho sinh viên: Bước đệm bền vững cho tương lai

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế diễn ra sâu rộng cùng sự bùng nổ của Cách mạng Công nghiệp 4.0, tiêu chuẩn tuyển dụng của các doanh nghiệp đang có những chuyển biến rõ rệt. Không còn dừng lại ở tấm bằng đại học hay chuyên môn thuần túy, thị trường lao động hiện đại đòi hỏi nguồn nhân lực phải sở hữu năng lực đa nhiệm, thích ứng nhanh và có tư duy toàn cầu.

Cùng với kỹ năng công nghệ, ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh được xem là chìa khóa then chốt giúp lực lượng lao động trẻ tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Nhận thức rõ tầm quan trọng này, các cơ sở giáo dục cao đẳng và đại học trên địa bàn tỉnh Cà Mau, tiêu biểu là Phân hiệu Trường Đại học Bình Dương tại Cà Mau (BDU Cà Mau), đã và đang chuyển dịch mạnh mẽ trong chiến lược đào tạo: Chuyển từ việc xem tiếng Anh như một môn học điều kiện sang việc biến ngoại ngữ thành công cụ làm việc thực chất, tiến tới lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong môi trường học thuật.

Bứt phá khỏi tư duy “Học tiếng Anh chỉ để đủ điều kiện tốt nghiệp”

Thực tế tại nhiều trường học hiện nay, không ít sinh viên vẫn duy trì tâm lý học tiếng Anh theo kiểu phó mặc hoặc đối phó, học chỉ để tích lũy đủ số tín chỉ theo quy định hoặc đạt chứng chỉ ngoại ngữ chuẩn đầu ra để cầm được tấm bằng tốt nghiệp. Tuy nhiên, khi đối mặt với thực tế công việc, tâm lý này ngay lập tức lộ rõ điểm yếu. Sinh viên có thể sở hữu bằng cấp nhưng lại lúng túng khi đọc tài liệu chuyên môn, né tránh giao tiếp với đối tác nước ngoài, hoặc thất bại ngay từ vòng phỏng vấn tuyển dụng bằng tiếng Anh.

Đứng trước thực trạng đó, Phân hiệu BDU Cà Mau đã xác định rõ quan điểm: Đào tạo ngoại ngữ không thể dừng lại ở những con số trên bảng điểm hay chứng chỉ trên giấy tờ. Điều quan trọng cốt lõi là sau quá trình đào tạo, sinh viên có thể vận dụng linh hoạt tiếng Anh vào các tình huống thực tế hay không. Đó là khả năng tự tin soạn thảo một thư điện tử (email) công việc đúng chuẩn, đọc hiểu và phân tích báo cáo chuyên ngành, giao tiếp trôi chảy với khách hàng quốc tế, hay trực tiếp tham gia vào các dự án của những doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài.

Từ định hướng đó, BDU Cà Mau đã cải cách toàn diện việc dạy và học ngoại ngữ. Nhà trường tập trung đổi mới chương trình theo hướng thực chất, tăng cường ứng dụng công nghệ hiện đại, nâng cấp hạ tầng giảng dạy và quan trọng nhất là gắn chương trình học với nhu cầu nghề nghiệp đặc thù của từng nhóm ngành đào tạo.

Tiến sĩ Trịnh Huỳnh An, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bình Dương, Giám đốc BDU Cà Mau, khẳng định: Một sinh viên bước ra từ cổng trường đại học trong thời đại hiện nay bắt buộc phải hội tụ đủ ba năng lực nền tảng có mối quan hệ hữu cơ và bổ trợ lẫn nhau, gồm: Năng lực chuyên môn và kỹ năng mềm, năng lực số và năng lực ngoại ngữ.

“Sứ mệnh của một cơ sở giáo dục đại học không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ kiến thức để sinh viên nhận bằng tốt nghiệp, mà còn phải truyền cảm hứng và chuẩn bị cho các em khả năng học tập suốt đời nhằm thích ứng với sự biến động không ngừng của thị trường lao động”, TS Trịnh Huỳnh An, nhấn mạnh.

Lộ trình Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường đại học

Thực hiện định hướng chiến lược của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc mở rộng giảng dạy bằng tiếng nước ngoài và đưa tiếng Anh từng bước trở thành ngôn ngữ thứ hai trong các trường đại học, BDU Cà Mau đã xây dựng lộ trình thực hiện mang tính khả thi, xuất phát từ điều kiện thực tế của nhà trường và địa phương.

Dưới góc độ quản lý, TS Trịnh Huỳnh An cho rằng việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai tuyệt đối không nên hiểu một cách cơ học là tăng số tiết học hoặc gượng ép chuyển tất cả môn học sang giảng dạy bằng tiếng Anh ngay lập tức. Cốt lõi của vấn đề là làm sao hình thành được một hệ sinh thái môi trường học thuật, nơi tiếng Anh xuất hiện tự nhiên và thường xuyên trong mọi hoạt động: từ giảng dạy, nghiên cứu khoa học, giao tiếp hàng ngày cho đến các chương trình kết nối quốc tế.

Lộ trình chiến lược mà BDU Cà Mau hướng tới bao gồm các trụ cột chính: Tăng cường tính ứng dụng: Đổi mới giáo trình và phương pháp theo hướng tiếp cận tình huống công việc thực tế của từng ngành nghề. Mở rộng quy mô giảng dạy: Từng bước đưa tiếng Anh vào làm ngôn ngữ giảng dạy ở một số học phần chuyên ngành phù hợp. Nâng cao năng lực đội ngũ: Đào tạo, bồi dưỡng chuẩn hóa năng lực ngoại ngữ và phương pháp giảng dạy hiện đại cho đội ngũ giảng viên.

Chuyển đổi số và hạ tầng: Xây dựng môi trường học tập số linh hoạt; đầu tư phòng học thông minh trang bị máy chiếu, thiết bị âm thanh chuẩn, internet tốc độ cao cùng kho học liệu số phong phú. Gắn kết doanh nghiệp: Hợp tác với các doanh nghiệp FDI, các tổ chức quốc tế để tạo môi trường thực tập, kiến tập thực tế cho sinh viên.

Đánh giá về tầm quan trọng của việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai, cô Nguyễn Mai Thi, giảng viên BDU Cà Mau cho biết: Ngoại ngữ giúp người học mở ra cánh cửa tri thức quốc tế, tiếp cận các công nghệ tiêu chuẩn và xu hướng phát triển tiên tiến trên thế giới. Bên cạnh tri thức chuyên môn, tiếng Anh cùng với công nghệ sẽ định hình nên phẩm chất của một công dân toàn cầu: biết sử dụng ngoại ngữ để giao tiếp có trách nhiệm, tôn trọng sự đa dạng văn hóa, làm việc nhóm hiệu quả và có tư duy phản biện khi tìm kiếm, xử lý thông tin.

Đứng ở vị trí những người trực tiếp thụ hưởng chương trình đào tạo, sinh viên BDU Cà Mau thể hiện sự chủ động và tinh thần đón đầu xu hướng rất rõ nét. Sinh viên Đinh Thảo Ngọc (chuyên ngành Kế toán, Khóa 28) cho biết em đã chủ động rèn luyện tiếng Anh từ rất sớm với quyết tâm khi ra trường có thể làm chủ cả 4 kỹ năng Nghe - Nói - Đọc - Viết.

"Nhiều bạn nghĩ chỉ sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh mới cần học sâu tiếng Anh, nhưng em cho rằng đó là quan điểm chưa toàn diện. Với sinh viên các ngành kinh tế, kỹ thuật hay xã hội, tiếng Anh chính là công cụ đắc lực để nghiên cứu tài liệu, tự học và tự phát triển bản thân. Tiếng Anh hiện là ngôn ngữ chung kết nối mọi văn hóa và cơ hội nghề nghiệp”, Thảo Ngọc bộc bạch.

Cùng quan điểm, sinh viên Lê Phương Thảo (năm 3, ngành Ngôn ngữ Anh) cho rằng để giỏi ngoại ngữ không thể chỉ dựa vào năng khiếu mà đòi hỏi quá trình rèn luyện bền bỉ mỗi ngày. Bên cạnh giờ học trên lớp, Phương Thảo tự tạo môi trường học tập ngôn ngữ tiếng Anh chủ động, thông qua việc nghe nhạc, xem phim, cập nhật tin tức quốc tế và tích cực giao tiếp hàng ngày.

Ở góc độ thực hành chuyên sâu, sinh viên Ngô Cương (năm 4, ngành Ngôn ngữ Anh) nhận định yếu tố then chốt để học tốt ngoại ngữ là sự tổng hòa giữa cơ sở vật chất hiện đại, phương pháp giảng dạy gắn với tình huống thực tế và quan trọng nhất là ý thức tự giác của sinh viên.

"Chúng ta cần bằng cấp, chứng chỉ tiếng Anh để đáp ứng tiêu chí tuyển dụng ban đầu, nhưng đó phải là chứng chỉ thực chất. Người sở hữu chứng chỉ phải thực sự thành thạo và có khả năng ứng dụng cao trong công việc thực tế chứ không chỉ là lý thuyết trên giấy", Ngô Cương nói.