Nóng trong tuần: Sớm miễn phí SGK; sáp nhập đầu mối quản lý cơ sở giáo dục

Học sinh được miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2029-2030

Ngày 3/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 271/2026/NĐ-CP quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và miễn học phí, giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.

Nghị định quy định việc miễn phí sách giáo khoa được thực hiện theo hình thức mượn - trả để tái sử dụng nhiều lần; ưu tiên tận dụng tối đa số lượng sách giáo khoa hiện có và điều chuyển thông qua cơ chế liên thông thư viện giữa các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn trước khi quyết định mua sắm mới. Quy định này nhằm giảm áp lực lên ngân sách nhà nước, bảo vệ môi trường, hạn chế lãng phí và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công.

Sách giáo khoa được miễn phí sử dụng thuộc danh mục sách giáo khoa được Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quyết định sử dụng thống nhất toàn quốc và sách giáo khoa chuyển đổi hoặc học liệu thay thế phù hợp với năng lực nhận thức của học sinh khuyết tật.

Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn 1 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học, hoạt động giáo dục tương ứng với chương trình học tập tại lớp. Sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ, học sinh có trách nhiệm hoàn trả bộ sách cho thư viện nhà trường quản lý.

Đối với học sinh chuyển trường, học sinh có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ sách giáo khoa đã mượn cho cơ sở giáo dục nơi chuyển đi trước thời điểm hoàn tất thủ tục chuyển trường. Cơ sở giáo dục nơi tiếp nhận học sinh chuyển đến có trách nhiệm bố trí, cho học sinh mượn bổ sung sách giáo khoa kể từ ngày tiếp nhận học sinh vào học, bảo đảm không làm gián đoạn việc học tập.

Học sinh mượn sách giáo khoa tại thư viện nhà trường vào đầu năm học hoặc đầu học kỳ, chậm nhất 15 ngày trước ngày khai giảng năm học mới hoặc đầu học kỳ. Việc bàn giao sách giáo khoa phải được ghi chép vào sổ theo dõi mượn - trả hoặc phần mềm quản lý, có xác nhận về số lượng và tình trạng vật lý của sách, ghi rõ tình trạng sách mới hoặc đã sử dụng tại thời điểm bàn giao.

Trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc năm học hoặc khi học sinh chuyển trường, thôi học, học sinh có trách nhiệm hoàn trả toàn bộ số sách giáo khoa đã mượn cho cơ sở giáo dục, trừ trường hợp có nhu cầu tiếp tục sử dụng để ôn tập, kiểm tra lại hoặc hoàn thành chương trình học tập theo quy định.

Đối với cơ sở giáo dục tư thục, việc quản lý, sử dụng sách giáo khoa được hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước phải đúng mục đích, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và phục vụ trực tiếp cho hoạt động dạy và học. Khi không còn nhu cầu sử dụng, đơn vị có trách nhiệm tổng hợp và bàn giao lại sách giáo khoa cho cơ quan quản lý để đề xuất điều chuyển cho các cơ sở giáo dục khác.

Các cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm tổ chức cho học sinh mượn và trả sách giáo khoa có thời hạn; sau khi kết thúc thời gian sử dụng, sách giáo khoa được thu hồi, kiểm kê và bảo quản để tiếp tục sử dụng cho các năm học tiếp theo.

Nghị định cũng khuyến khích phát triển sách giáo khoa điện tử và các hình thức cung cấp tài liệu học tập số nhằm hỗ trợ người học tiếp cận tài liệu học tập thuận lợi, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục.

Chính sách miễn phí sách giáo khoa được thực hiện theo lộ trình. Từ năm học 2029-2030, tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc được miễn phí sách giáo khoa.

Đối với các địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc huy động nguồn lực xã hội hóa, Nghị định khuyến khích thực hiện chính sách sớm hơn, ưu tiên bố trí nguồn lực triển khai trước tại các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng ngân sách của địa phương.

Đối với sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số, thời điểm cung cấp miễn phí được thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ về việc dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên.

Sáp nhập đầu mối quản lý cơ sở giáo dục, thí điểm mô hình trường học quy mô lớn

Ngày 30/6/2026, Bộ GD&ĐT có Công văn số 4054/BGDĐT-GDPT gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc hướng dẫn đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Về lộ trình, từ ngày 1/7/2026: Thực hiện thí điểm sáp nhập đầu mối quản lý cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn để hình thành các mô hình trường học quy mô lớn có các phân hiệu, điểm trường; thiết lập mô hình quản trị trường học.

Trước ngày 30/8/2026: Hoàn thành giai đoạn thí điểm, thiết lập mạng lưới trường lớp phù hợp với địa bàn, quy mô dân số; hoàn thiện bộ máy tổ chức và phương án quản trị trường học để vận hành ngay từ đầu năm học 2026 - 2027.

Trước ngày 30/12/2026: Đánh giá toàn diện các đối tượng tác động, rút kinh nghiệm giai đoạn 1 (thí điểm); hình thành mô hình quản lý; đề ra giải pháp để triển khai giai đoạn tiếp theo.

Từ ngày 30/3/2027: Từ kết quả triển khai giai đoạn 1 (thí điểm), tiếp tục thực hiện việc sáp nhập, hợp nhất các cơ sở giáo dục trên địa bàn theo thẩm quyền quản lý.

Trước ngày 30/4/2027: Hoàn thành toàn diện việc sắp xếp, tinh gọn các đầu mối quản lý hành chính; ổn định công tác quản trị, tài chính, tài sản công; bảo đảm toàn hệ thống vận hành đồng bộ, thông suốt và không gây bất cứ ảnh hưởng nào đến hoạt động chuyên môn dạy và học tại các điểm trường.

Để triển khai, Bộ GD&ĐT đã đưa ra các nhiệm vụ trọng tâm, bao gồm: Rà soát, đánh giá và quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục (mầm non, phổ thông, thường xuyên); cơ cấu lại mạng lưới trường lớp và thí điểm mô hình trường học quy mô lớn; cơ cấu lại đội ngũ nhân sự và nâng cao năng lực quản trị cơ sở giáo dục; tăng cường công tác truyền thông, tạo sự đồng thuận

Giải quyết chính sách cho đội ngũ cán bộ quản lý, nhân sự hỗ trợ dôi dư, công văn ghi rõ: Xây dựng phương án bố trí, sắp xếp cụ thể hoặc giải quyết chế độ chính sách cho đội ngũ dôi dư sau sáp nhập (chuyển làm cán bộ phụ trách giáo dục cấp xã, luân chuyển làm giáo viên hoặc giải quyết nghỉ theo chế độ phù hợp năng lực, nguyện vọng và yêu cầu công việc). Xây dựng lộ trình, kế hoạch bảo lưu chế độ, phụ cấp đối với cán bộ quản lý bị ảnh hưởng do sắp xếp bộ máy theo quy định hiện hành và chính sách đặc thù của địa phương.

Công bố phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Một trong những thông tin giáo dục đáng chú ý nhất trong tuần qua là việc Bộ GD&ĐT công bố điểm thi và phổ điểm các môn thi Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Qua phân tích của nhiều chuyên gia, phổ điểm năm nay được đánh giá phản ánh sát năng lực học sinh, bảo đảm tính khách quan, công bằng, đồng thời đáp ứng tốt cả hai mục tiêu xét tốt nghiệp và cung cấp dữ liệu tin cậy cho tuyển sinh đại học.

Điểm nổi bật nhất của phổ điểm năm nay là độ phân hóa được cải thiện rõ rệt. Theo GS.TSKH Nguyễn Đình Đức (Đại học Quốc gia Hà Nội), hiện tượng "mưa điểm giỏi" ở một số môn học trong những năm trước cơ bản không còn. Đáng chú ý, tỷ lệ thí sinh đạt từ 7 điểm trở lên ở môn Ngữ văn giảm từ khoảng 65% của năm 2025 xuống còn khoảng 35%, cho thấy đề thi đã có sự phân loại tốt hơn. Ở môn Địa lí, tỷ lệ điểm giỏi cũng giảm mạnh, chỉ còn trên 2%, thay cho tình trạng nhiều điểm 10 và điểm cao như trước.

Trong khi đó, các môn Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học vẫn duy trì được tỷ lệ điểm khá, giỏi hợp lý, đủ để phục vụ công tác tuyển sinh. Riêng môn Toán, tỷ lệ thí sinh đạt từ 8 điểm trở lên khoảng 11%, tương đương giai đoạn trước khi đổi mới kỳ thi. Theo GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, điều này cho thấy đề thi vừa bảo đảm mặt bằng kiến thức phổ thông, vừa tạo được khoảng cách cần thiết để các trường đại học lựa chọn thí sinh.

Từ góc độ tuyển sinh, nhiều chuyên gia đều cho rằng phổ điểm năm nay đủ độ tin cậy để các trường đại học yên tâm sử dụng kết quả thi. GS.TSKH Nguyễn Đình Đức dự báo điểm chuẩn ở nhiều ngành, đặc biệt các ngành "hot" và các trường tốp đầu, có thể giảm từ 1-3 điểm so với năm trước; riêng tổ hợp C00 được dự đoán có mức giảm mạnh hơn do phổ điểm Ngữ văn và Địa lí thay đổi đáng kể.

Đánh giá về chất lượng kỳ thi, GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho rằng những ưu điểm của kỳ thi năm 2025 tiếp tục được duy trì và hoàn thiện trong năm 2026. Theo ông, biểu đồ điểm thi của các môn đã dịch chuyển về vùng điểm trung bình thay vì lệch nhiều sang phía điểm cao như trước đây. Đây là dấu hiệu tích cực bởi phổ điểm các môn trở nên cân bằng hơn, phản ánh tương đối đồng đều chất lượng dạy học giữa các môn học và giữa các địa phương.

Đối với môn Tiếng Anh - môn thi tự chọn từ năm 2025 - mặc dù tỷ lệ điểm dưới trung bình vẫn ở mức khoảng 50%, GS.TS Lê Anh Vinh cho rằng không nên nhìn nhận đây là dấu hiệu chất lượng dạy học giảm sút. Nguyên nhân là nhiều học sinh có năng lực ngoại ngữ tốt đã được miễn thi hoặc lựa chọn hình thức quy đổi kết quả, trong khi những em dự thi chủ yếu là nhóm có năng lực trung bình và yếu hơn.

Ở góc độ giáo dục phổ thông, phổ điểm năm nay cũng phản ánh những chuyển biến tích cực sau hai năm triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018. PGS.TS Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, nhận định phổ điểm đẹp và phân hóa hợp lý cho thấy các nhà trường đã từng bước thích ứng với yêu cầu dạy học, kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học.

Đặc biệt, việc số lượng học sinh lựa chọn các môn như Tin học, Công nghệ hay Giáo dục kinh tế và pháp luật tăng mạnh được xem là tín hiệu tích cực, cho thấy học sinh đang lựa chọn môn học theo sở thích, năng lực thay vì chỉ chạy theo các tổ hợp xét tuyển đại học.

Các chuyên gia cũng chỉ ra những vấn đề cần tiếp tục quan tâm. Tỷ lệ điểm dưới trung bình ở nhiều môn STEM vẫn còn khá cao, đòi hỏi tiếp tục đầu tư cho giáo dục STEM và đổi mới phương pháp dạy học. Riêng với môn Ngữ văn, việc áp dụng đề thi mở cùng rubric chấm thi được đánh giá là bước tiến quan trọng, góp phần nâng cao tính khách quan, khuyến khích tư duy độc lập, sáng tạo và hạn chế tình trạng học thuộc, học tủ.

Nhìn tổng thể, phổ điểm năm 2026 không chỉ phục vụ hiệu quả công tác xét tốt nghiệp và tuyển sinh đại học mà còn cung cấp bức tranh tương đối đầy đủ về kết quả đổi mới dạy học, kiểm tra, đánh giá trong nhà trường phổ thông. Đây cũng là cơ sở quan trọng để ngành giáo dục tiếp tục điều chỉnh chính sách, nâng cao chất lượng dạy học trong những năm tiếp theo.

Kiểm tra, rà soát điểm thi môn Toán kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Tuyên Quang

Ngày 1/7/2026, Bộ GD&ĐT công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Qua rà soát, Bộ GD&ĐT nhận thấy kết quả thi môn Toán của tỉnh Tuyên Quang có một số điểm cần kiểm tra, làm rõ.

Do đó, ngày 2/7/2026, đoàn công tác của Bộ GD&ĐT phối hợp với các cơ quan chức năng và tỉnh Tuyên Quang kiểm tra, rà soát theo đúng Quy chế thi tốt nghiệp THPT.

Việc kiểm tra, rà soát được thực hiện khẩn trương trên tinh thần khách quan, nghiêm túc, toàn diện, bảo đảm đánh giá đúng bản chất sự việc; trường hợp phát hiện vi phạm (nếu có) sẽ được xử lý theo đúng quy định.

Ngày 4/7, UBND tỉnh Tuyên Quang thông tin đã có báo cáo nhanh gửi Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia về công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Đồng thời, tỉnh chỉ đạo rà soát toàn diện quy trình tổ chức kỳ thi sau khi xuất hiện thông tin về kết quả môn Toán tại một điểm thi.

Sau khi có phản ánh về kết quả thi môn Toán tại Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang đã chỉ đạo Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Công an tỉnh khẩn trương kiểm tra, đánh giá khách quan tình hình, chủ động cung cấp thông tin chính thống với tinh thần "khẩn trương xác minh làm rõ, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, sai đến đâu xử lý đến đó".

Theo chỉ đạo, Sở Giáo dục và Đào tạo rà soát toàn bộ quy trình tổ chức kỳ thi tại các điểm thi, nhất là những nơi có số lượng thí sinh đạt điểm cao tập trung; kiểm tra việc thực hiện quy chế ở tất cả các khâu từ coi thi, bảo quản đề thi, bài thi đến làm phách, chấm thi, nhập điểm và quản lý dữ liệu.

Đáng chú ý, toàn bộ các bài thi môn Toán đạt điểm 10 được rút để kiểm tra nhằm phát hiện dấu hiệu bất thường, nếu có, như sửa đáp án hoặc can thiệp nâng điểm. Đồng thời, cơ quan chuyên môn tiến hành đối chiếu học bạ, phân tích kết quả học tập môn Toán của các thí sinh đạt điểm tuyệt đối qua từng năm học.

Cùng với đó, Công an tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Hội đồng thi và Sở Giáo dục và Đào tạo rà soát dữ liệu, xác minh toàn bộ quá trình tổ chức kỳ thi; làm việc với từng giám thị, thí sinh tại các phòng thi có nhiều điểm 10; kiểm tra các mối quan hệ liên quan để kịp thời phát hiện dấu hiệu vi phạm quy chế hoặc vi phạm pháp luật. Nếu phát hiện sai phạm sẽ xử lý nghiêm theo quy định, không để xảy ra tình trạng bao che hoặc bỏ lọt vi phạm.