Cần có giải pháp khắc phục suy thoái lõi rừng U Minh Hạ

Khu vực vùng lõi rừng U Minh hạ bị suy thoái, suy kiệt. Ảnh: HIẾU NGHĨA

Vườn Quốc gia U Minh Hạ, tỉnh Cà Mau, vừa có báo cáo về một thực trạng đáng lo ngại khi diện tích rừng bị suy thoái và có dấu hiệu suy kiệt lên đến gần 860ha, tập trung chủ yếu ở vùng lõi xung yếu nhất của vườn quốc gia. Trong đó, tại Phân khu Bảo vệ nghiêm ngặt ghi nhận khoảng 300ha rừng bị suy thoái và khoảng 467ha có dấu hiệu suy kiệt. Tại Phân khu Phục hồi sinh thái, diện tích rừng tự nhiên bị suy thoái khoảng 92ha.

Ông Nguyễn Tấn Truyền, Phó trưởng Phòng Quản lý - Bảo vệ rừng, Vườn Quốc gia U Minh Hạ, cho biết: “Điều khiến rừng tràm khó phát triển bền vững bắt nguồn từ chính đặc tính sinh học của loài cây này, kết hợp với điều kiện thổ nhưỡng trên nền đất than bùn. Thực tế cho thấy, sự sinh trưởng của cây tràm tại đây phụ thuộc hoàn toàn vào quy luật 2 mùa mưa - nắng. Vào mùa khô, khi hạt tràm phát tán gặp điều kiện thuận lợi sẽ nảy mầm; tuy nhiên, cây non chỉ có khoảng 2 tháng ngắn ngủi để phát triển đến giai đoạn như cây mạ. Khi mùa mưa ập đến, mực nước dâng cao gây ngập úng diện rộng khiến toàn bộ lượng tràm non này không thể sống sót để tái sinh. Đối với những cây tràm già, thế đứng cũng không đảm bảo, khi nước ngập sâu làm cho tầng than bùn bên dưới trở nên lỏng lẻo, mất đi độ kết dính cần thiết để giữ bộ rễ, dẫn đến tình trạng cây bị đổ ngã, đẩy nhanh tốc độ suy thoái”.

Theo Vườn Quốc gia U Minh Hạ, chất lượng rừng đã được ghi nhận suy giảm trong nhiều năm qua. Kết quả kiểm kê rừng vào năm 2014 xác định đây là khu vực rừng nghèo với trữ lượng cây đứng dao động 10-100m³/ha. Đến năm 2023, kết quả điều tra ghi nhận trữ lượng trung bình chỉ còn 17,6m³/ha. Còn kết quả điều tra rừng năm 2025 của Vườn Quốc gia U Minh Hạ và đơn vị tư vấn tiếp tục xác định hiện trạng khu vực này vẫn chưa có dấu hiệu phục hồi và tiếp tục ở mức nghèo kiệt.

Nhiều khu vực hệ sinh thái rừng không thể hồi phục trên nền đất than bùn, ngập nước. Ảnh: HIẾU NGHĨA

Ông Lê Thanh Dũng, Phó Giám đốc Vườn Quốc gia U Minh Hạ, cho biết: "Các nguyên nhân suy giảm hệ sinh thái của Vườn quốc gia U Minh Hạ mới dừng lại ở mức nhận định ban đầu từ khảo sát thực tế, chưa có kết luận chính thức từ các nhà khoa học. Chúng tôi kiến nghị mời các nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành tổ chức hội thảo đánh giá toàn diện, đồng thời có giải pháp điều tiết nước nhằm phục hồi hệ sinh thái rừng đã suy thoái".

Ban quản lý Vườn Quốc gia U Minh Hạ cũng đánh giá tình trạng cây rừng suy thoái trong lõi rừng sẽ còn tiếp diễn. Tuy nhiên, khó khăn hiện nay là phần lớn diện tích suy kiệt lại nằm trong Phân khu Bảo vệ nghiêm ngặt - nơi Luật Lâm nghiệp quy định phải duy trì nguyên vẹn cấu trúc rừng tự nhiên. 

HIẾU NGHĨA