Bông giấy được bán tại chợ hoa xuân Tết Nguyên đán 2026 vừa qua tại phường Hưng Phú, TP Cần Thơ.
Hằng năm, nhu cầu hoa kiểng thường tăng vọt mỗi dịp Tết Nguyên đán, mở ra cơ hội nâng cao thu nhập cho nhiều hộ nông dân. Tuy nhiên, những năm gần đây, tình trạng dội chợ, ế ẩm buộc người trồng phải chặt bỏ hoa kiểng lại diễn ra thường xuyên hơn. Đáng chú ý, phân khúc cây kiểng đắt tiền đang dần mất ưu thế, đặc biệt là các gốc mai vàng giá trị cao. Dù tại các chợ hoa xuân vẫn xuất hiện những cây mai được rao bán từ hàng trăm triệu đến cả tỉ đồng, song thực tế rất hiếm các giao dịch mua bán được xác thực.
Thực tế cho thấy, trong dịp Tết Nguyên đán 2026 vừa qua, xu hướng tiêu dùng tại nhiều địa phương đã có sự chuyển dịch rõ rệt khi người dân thắt chặt chi tiêu cho các loại cây kiểng lớn, đắt tiền. Thay vào đó, phân khúc hoa kiểng bình dân với mức giá từ vài chục ngàn đồng đến vài triệu đồng trở lại chiếm ưu thế chủ đạo. Ngược lại, những gốc mai vàng, bông giấy cổ thụ có giá trị cao rơi vào tình trạng ế ẩm, khó tìm được khách mua.
Những năm gần đây, những cây mai vàng lớn với giá cao, rất khó bán.
Ngược lại, các dòng hoa truyền thống phân khúc "bình dân" như vạn thọ, cúc và các loại rau màu trồng chậu vẫn "giữ vững phong độ" tiêu thụ. Thực tế giá bán tại nhiều nơi phản ánh một nghịch lý đáng suy ngẫm về hiệu quả kinh tế: Trong khi mai vàng và bông giấy phải mất từ 1-2 năm đầu tư, chăm sóc tỉ mỉ nhưng giá bán hiện chỉ 20.000-150.000 đồng/chậu. Mức giá này chỉ tương đương với các loại hoa vạn thọ hay rau màu ngắn ngày vốn có thời gian sinh trưởng ngắn chỉ trong vài tháng, cho thấy biên lợi nhuận của các loại kiểng dài ngày đang sụt giảm nghiêm trọng.
Nhiều nhà vườn tại ĐBSCL thừa nhận, với giá bán thấp như vừa qua, việc trồng mai vàng và bông giấy cỡ nhỏ gần như không có lãi. Tại các chợ hoa xuân, không ít nông dân vì không chấp nhận bán rẻ đã buộc phải nhổ cây khỏi chậu, cắt tỉa hết cành để giảm chi phí vận chuyển về chăm sóc lại. Việc phải "nuôi" cây kéo dài thời gian một năm không chỉ khiến chi phí sản xuất đội lên mà còn tiềm ẩn rủi ro thua lỗ nếu thị trường Tết năm sau không có sự khởi sắc về giá.
Thị trường hoa kiểng hiện không chỉ đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt, nhất là hàng nhập khẩu mà còn chịu tác động mạnh mẽ bởi làn sóng chuyển đổi số. Xu hướng kinh doanh online trên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội bùng nổ, buộc nông dân phải thay đổi phương thức tiếp cận. Nhiều nhà vườn đã chủ động bán hàng tại vườn hoặc dọc các trục giao thông gần nhà để tối ưu chi phí, tạo ưu thế về giá so với các gian hàng tại chợ hoa xuân.
Đáng chú ý, tâm lý thắt chặt chi tiêu đã khiến các tổ chức, cá nhân "quay lưng" với phân khúc đắt tiền. Thậm chí, nhiều gia đình chọn cách tái sử dụng cây cũ, nhất là mai và bông giấy thay vì mua mới. Nhờ sự hỗ trợ của công nghệ thông tin, người dân tiếp cận các kỹ thuật chăm sóc, ghép cành và xử lý ra hoa trên mạng giờ đây khá dễ dàng, khiến nhu cầu mua mới các loại cây truyền thống như mai hay bông giấy sụt giảm đáng kể.
Đã đến lúc nông dân cần từ bỏ tư duy "trồng cây lâu năm không sợ ế" hay quan niệm "cây càng già, càng có giá". Thực tế cho thấy, việc kéo dài thời gian nuôi dưỡng không chỉ đẩy chi phí đầu tư lên cao mà còn gia tăng rủi ro "mất trắng" do dịch bệnh và biến đổi khí hậu, đặc biệt là sự hoành hành của sâu đục thân.
Để trụ vững, nông dân phải chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình sản xuất gắn chặt với nhu cầu thị trường, kiên quyết cắt bỏ những chủng loại đã thoái trào để thay thế bằng các loại cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao hơn. Song song đó, các cơ quan chức năng cần đóng vai trò "nhịp cầu", tăng cường dự báo thị trường và hỗ trợ kết nối cung - cầu, giúp người nông dân ổn định đầu ra thay vì tự bơi giữa dòng biến động.
Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG
In bài viết
