Khuyến nông đi trước, mở đường cho nông nghiệp bền vững

Đẩy mạnh chuyển giao, nâng cao năng lực nông dân

Thông qua xây dựng mô hình thực tiễn và đổi mới truyền thông, hệ thống khuyến nông tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong, góp phần định hình nền nông nghiệp xanh và bền vững tại địa phương.

Tỉnh Lâm Đồng không chỉ có diện tích lớn nhất cả nước mà đất sản xuất nông nghiệp đa dạng, màu mỡ, với hơn 1 triệu ha có nhiều lợi thế để phát triển nông nghiệp công nghệ cao, hữu cơ, thông minh. Đến nay, tỉnh đã hình thành các vùng sản xuất hàng hóa lớn, dẫn đầu một số sản phẩm như: hoa, rau, chè, cà phê, hồ tiêu, dâu tằm, cá nước lạnh…

Trong 5 năm qua, toàn tỉnh đã triển khai trên 400 mô hình trong các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, thu hút trên 3.500 hộ dân tham gia. Các mô hình tập trung vào cây trồng, vật nuôi chủ lực, ứng dụng kỹ thuật tiên tiến như: IoT giám sát, VietGAP, GlobalGAP, IPM, tưới tiết kiệm… mang lại hiệu quả rõ rệt.

Cụ thể, tại khu vực Đắk Nông trước khi sáp nhập, các mô hình lúa chất lượng cao, cà phê bền vững, rau VietGAP, giúp năng suất tăng từ 10 - 20%, lợi nhuận tăng 15 - 25%, giảm 15 - 30% nước tưới và từ 20 - 40% thuốc bảo vệ thực vật. Ở khu vực Lâm Đồng (cũ), mô hình rau, hoa công nghệ cao và cây ăn trái bền vững đạt giá trị từ 250 - 800 triệu đồng/ha/năm. Khu vực Bình Thuận cũ cũng nổi bật với kết quả từ các mô hình lúa cải tiến, thanh long đạt chuẩn VietGAP/GlobalGAP, giúp giá bán tăng từ 10 - 15%, lợi nhuận tăng 15 - 20%.

Cùng với xây dựng mô hình, lực lượng khuyến nông cơ sở giữ vai trò nòng cốt trong tuyên truyền, chuyển giao kỹ thuật và theo dõi dịch bệnh. Tỉnh đã thành lập 2 tổ khuyến nông cộng đồng thí điểm và 215 tổ mở rộng, với 2.172 thành viên. Các tổ đang là cầu nối giữa nông dân và doanh nghiệp. Qua đó, hỗ trợ đăng ký 8 mã vùng trồng sầu riêng, với diện tích 736,39 ha, cấp 33 chứng nhận VietGAP và liên kết chứng nhận cà phê 4C trên 401 ha.

Trong giai đoạn 2020 - 2025, toàn tỉnh tổ chức 147 hội thảo nhân rộng mô hình với hơn 5.700 nông dân tham gia và 60 diễn đàn, tọa đàm kỹ thuật với hơn 4.400 người. Ngành khuyến nông còn phát hành 25.600 bản tin khuyến nông, hơn 44.000 tờ rơi kỹ thuật; sản xuất 15 chuyên đề, video; đăng trên website hơn 2.500 tin, bài, thu hút trên 700.000 lượt truy cập mỗi năm, tăng 20% so với năm 2020.

Hướng tới khuyến nông chuyên nghiệp, hiện đại

Thực tiễn cho thấy, hoạt động khuyến nông đã góp phần chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, là đội ngũ tiên phong đi trước, mở đường, giúp định hình nền nông nghiệp xanh, bền vững của tỉnh. Từ đó, tại các địa phương đang dần hình thành các vùng sản xuất tập trung, năng suất, chất lượng và thu nhập của người dân ngày một nâng cao. Đặc biệt, ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Không những vậy, khuyến nông đã thật sự thực hiện tốt vai trò là cầu nối giữa nghiên cứu khoa học và sản xuất, góp phần thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Chương - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh, công tác khuyến nông vẫn còn một số hạn chế như mới chú trọng nhiều vào chuyển giao kỹ thuật, chưa gắn chặt với phát triển thị trường và chuỗi giá trị. Mặt khác, nguồn nhân lực về quản trị, chuyển đổi số và marketing còn hạn chế, hoạt động còn phụ thuộc nhiều vào ngân sách nhà nước…

“Do đó, trong thời gian tới, ngành khuyến nông tỉnh sẽ nỗ lực tạo chuyển biến theo tư duy kinh tế nông nghiệp, gắn với thị trường và chuỗi giá trị, dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, ông Chương cho biết.

Với mục tiêu tăng trưởng bình quân của ngành nông nghiệp từ 5 - 5,5%/năm; trên 70% xã vùng khó khăn xây dựng mô hình khuyến nông giảm nghèo; 100% nhân lực khuyến nông và nông dân chuyên nghiệp được đào tạo; 100% xã, phường triển khai mô hình khuyến nông theo hướng an toàn sinh học, tuần hoàn, hữu cơ và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Để đạt mục tiêu trên, ngành khuyến nông Lâm Đồng sẽ tập trung nâng cao năng lực cán bộ, đa dạng hóa truyền thông, xây dựng tài liệu kỹ thuật số hóa, mở rộng liên kết doanh nghiệp - hợp tác xã - nông dân và nhân rộng mô hình sản xuất hiệu quả gắn với thị trường. Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò của khuyến nông trong nông nghiệp bền vững và nâng cao đời sống người dân nông thôn.