Xây dựng hệ sinh thái nông thôn xanh, bền vững

Ổi trồng tại vườn của bà Phạm Thị Đào được bao trái phòng sâu bệnh, không cần phun thuốc bảo vệ thực vật.

Ổn định đầu ra cho nông sản và phát triển nông thôn bền vững, TP Cần Thơ triển khai đồng bộ các giải pháp tái cơ cấu ngành Nông nghiệp, đẩy mạnh kinh tế xanh và liên kết chuỗi. Nông dân được hỗ trợ thành lập hợp tác xã, tổ hợp tác, xây dựng vùng sản xuất tập trung chuẩn hóa theo tiêu chuẩn chất lượng, an toàn. Thông qua hợp tác với doanh nghiệp tiêu thụ theo đơn đặt hàng và cam kết bao tiêu, nông dân từng bước chuyển sang sản xuất xanh, sạch, hữu cơ. Mô hình này không chỉ giúp người dân nâng cao thu nhập, ổn định đầu ra mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hướng tới phát triển nông thôn sinh thái bền vững.

Bà Phạm Thị Đào ở ấp Đông Thạnh, xã Đông Thuận, cho biết: “Nhờ tham gia hợp tác xã để trồng ổi ruột hồng theo hướng sạch, hữu cơ mà sản phẩm ổi của gia đình tôi được Công ty Cổ phần Vườn Trái Cửu Long bao tiêu đầu ra với giá ổn định, giúp gia đình có nguồn thu khá tốt. Tôi chỉ có hơn 2 công đất trồng ổi nhưng mỗi tháng vẫn có thu nhập 5-6 triệu đồng. Tuy cực công chăm sóc, bao từng trái để phòng tránh sâu bệnh nhưng trồng ổi hữu cơ được cái nhẹ chi phí vì hầu như không sử dụng thuốc hóa học, tốt cho môi trường, hệ sinh thái, bảo vệ sức khỏe cho người trồng và người tiêu dùng”.

Gia đình chị Nguyễn Thị Đến, ngụ ấp 3, xã Tân Hòa, có 5ha trồng tắc, mỗi tháng thu hoạch 20-25 tấn, được Công ty Cổ phần Vườn Trái Cửu Long thu mua toàn bộ sản phẩm. Với sản lượng 60 tấn/ha/năm, giá bình quân 8.000 đồng/kg, mỗi héc-ta tắc có thể cho lợi nhuận đạt 160 triệu đồng/năm. Chị Đến cho biết: “Từ năm 2019, tôi đã liên kết với doanh nghiệp sản xuất theo đơn đặt hàng, tạo sản phẩm chất lượng, an toàn. Vườn tắc đã được chứng nhận đạt tiêu chuẩn FSA (tiêu chuẩn đánh giá bền vững nông trại) và tôi đang tiếp tục nâng lên tiêu chuẩn hữu cơ nhằm tăng giá bán và sản xuất bền vững, thân thiện môi trường”.

Theo ông Lê Văn Đồng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vườn Trái Cửu Long, Công ty đã và đang tiếp tục tăng cường liên kết với nhiều nông trại, nông dân tại các hợp tác xã ở TP Cần Thơ và nhiều tỉnh vùng ĐBSCL để đặt hàng các loại trái cây không thuốc bảo vệ thực vật. Đặc biệt, Công ty đặt hàng nông dân sản xuất ổi và tắc làm nước ép xuất khẩu, diện tích liên kết tại TP Cần Thơ và các tỉnh Vĩnh Long, Kiên Giang hiện đạt hơn 300ha vùng trồng bền vững.

Để xây dựng một hệ sinh thái nông thôn xanh và bền vững, liên kết phát triển chuỗi giá trị nông sản theo hướng xanh được xem là giải pháp hiệu quả giúp hài hòa giữa lợi ích kinh tế nông nghiệp và bảo vệ môi trường. Nhiều nông dân cho biết nhờ tham gia liên kết, đặt hàng bao tiêu sản phẩm của doanh nghiệp mà có sự tự tin trong đầu tư sản xuất theo các tiêu chuẩn sạch, hữu cơ. Do vậy, thời gian tới, rất mong có thêm nhiều doanh nghiệp tham gia liên kết cùng nhà nông xây dựng, phát triển các chuỗi sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản bền vững, mở rộng trên tất cả các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi. Các cơ quan chức năng cần có thêm nhiều cơ chế chính sách ưu đãi, thúc đẩy doanh nghiệp và các bên có liên quan cùng tham gia.

Theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư số 14/2026/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tiêu chí số 3 về phát triển kinh tế nông thôn giai đoạn 2026-2030, đòi hỏi các xã muốn đạt chuẩn phải xây dựng thành công chuỗi giá trị nông nghiệp khép kín, hiện đại và bền vững. Trọng tâm là hình thành vùng nguyên liệu tập trung đối với cây trồng, vật nuôi chủ lực. Vùng nguyên liệu phải đạt các chứng nhận chất lượng uy tín như VietGAP, hữu cơ, HACCP, hay ISO 22000... gắn với liên kết chế biến và tiêu thụ ổn định theo chuỗi giá trị. Kết quả được minh chứng bằng các hợp đồng, thỏa thuận liên kết đã triển khai thực tế chứ không dừng lại ở mặt hình thức, trong đó sản phẩm từ vùng nguyên liệu được tổ chức tiêu thụ thông qua hợp tác xã. Song song đó, việc sở hữu các mô hình đột phá như nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh hay kinh tế tuần hoàn là điều kiện bắt buộc, giúp xã nông thôn mới vừa bứt phá về giá trị kinh tế, vừa chủ động bảo vệ môi trường sinh thái địa phương.

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG