Nhân rộng nấm linh chi dưới tán rừng tre

Phủ xanh tre VietGAP

Gần 10 năm trước, vợ chồng ông Lê Minh Hoàng và bà Nguyễn Thị Sang lặn lội khắp nơi mới chọn được nguồn giống cây tre bốn mùa về bon B’Nơr, xã Tà Đùng khởi nghiệp sản xuất đại trà. Sau nhiều lần thất bại tiền tỷ do xuống giống tre trồng lúc thời tiết bất thường, quy trình kỹ thuật chăm sóc tiếp cận và thực hành chưa đầy đủ, nhưng thay vì bỏ cuộc, ông Hoàng, bà Sang đã nhanh chóng khắc phục, quyết tâm tái đầu tư.

Bà Sang kể: “Hơn 12 tháng đầu tiên xuống giống tre bốn mùa trồng trên tổng diện tích hơn 40 ha thuộc khu vực bon B’Nơr, xã Tà Đùng thua lỗ lên đến 7 tỷ đồng vì cây không đâm cành nảy lá mà lại chết héo đồng loạt. Rất may đến 28 tháng sau đó, gia đình chúng tôi đã đánh giá được nguyên nhân, tự nghiên cứu tìm ra các giải pháp nhân giống tre sinh trưởng xanh tốt, thu hoạch sản phẩm măng tre được thị trường đón nhận tích cực. Từ đó, chúng tôi chuyển giao nguồn giống, hoàn chỉnh quy trình chăm sóc, thu hoạch, chế biến măng tre bốn mùa theo chuỗi liên kết quy mô ngày càng mở rộng từ trong và ngoài tỉnh Lâm Đồng…”.

Đến nay, gia đình bà Sang đã ổn định mật độ canh tác 1.000 cây/ha, phủ xanh trên tổng diện tích tre bốn mùa hơn 40 ha theo tiêu chuẩn VietGAP. Thời gian trồng, chăm sóc 6 tháng trở đi bắt đầu thu hoạch măng thương phẩm, năng suất trung bình 60 tấn/ha.

Hiện gia đình bà Sang đã được Cục Sở hữu trí tuệ chứng nhận bảo hộ độc quyền nhãn hiệu “Măng tre bốn mùa Ba Sang” có hiệu lực đến tháng 12/2033. Nhãn hiệu độc quyền này không chỉ gắn lên các dòng sản phẩm măng tre sản xuất và chế biến tại bon B’Nơr, xã Tà Đùng, mà còn “lan tỏa” theo chuỗi liên kết giá trị hơn 180 ha tại nhiều tỉnh, thành khác trong cả nước, ước tính thu nhập bình quân 400 - 500 triệu đồng/ha/năm.

Rừng tre che bóng rừng nấm

Tháng 2/2025, khi rừng tre bốn mùa Ba Sang ổn định độ phủ xanh, dự án Khuyến nông của địa phương tiến hành trồng khảo nghiệm 1.200 bịch phối nấm linh chi quý hiếm trên diện tích 500 m². Chăm sóc đến tháng 9/2025, dự án thu hoạch 2 đợt khoảng 200 kg nấm khô, bán được 400 triệu đồng. Qua đánh giá, quy cách trồng nấm linh chi chôn dưới đất độ sâu 10 - 15 cm đạt kết quả còn hạn chế do phôi bị đọng nước tưới, xuất hiện nhiều loại côn trùng gây hại. Gia đình bà Sang tiếp tục nghiên cứu, chuyển đổi kỹ thuật đặt phôi nấm linh chi trên mặt đất, phủ rơm khô kết hợp với tỉa tán, cắt cành tre thông thoáng bên trên.

Với cách làm này đạt tỷ lệ thu hoạch từ 95% trở lên. Tính đến đầu tháng 2/2026, gia đình bà Sang nhân rộng diện tích 1 ha với 17.000 bịch phôi nấm linh chi dưới tán rừng tre VietGAP thuộc bon B’Nơr, xã Tà Đùng. Cứ 3 tháng thu hoạch nấm linh chi 1 đợt, bình quân 45 bịch phôi thu hoạch 3 kg tươi, chế biến thành 1 kg khô, thương lái thu mua 2 - 3 triệu đồng/kg.

Cũng dưới tán rừng tre VietGAP thuộc bon B’Nơr, xã Tà Đùng, gia đình bà Nguyễn Thị Sang cho 4 hộ mượn đất, mỗi hộ 1 ha, ứng trước nguồn vốn đầu tư và chuyển giao kỹ thuật trồng nấm linh chi để tạo sinh kế lâu dài. Anh Phùng Học Đường chia sẻ: “Vụ nấm linh chi đầu tiên, gia đình chúng tôi trồng 500 bịch phôi giống trên mặt đất rễ tre, phủ lớp rơm đều bên trên, diện tích khoảng 500 m².

Sau hơn 70 ngày chăm sóc theo kỹ thuật hướng dẫn trực tiếp của vợ chồng ông Hoàng, bà Sang, đã thu hoạch 2 đợt đạt yêu cầu về năng suất và chất lượng nấm linh chi thương phẩm. Hiện khu vườn nấm linh chi dưới tán rừng tre VietGAP của gia đình chúng tôi đã xây dựng trên diện tích 1 ha, thu hoạch cuốn chiếu 10 ngày 1 đợt, trung bình khoảng 80 kg tươi đều được vợ chồng ông Hoàng, bà Sang bao tiêu với giá cao nhất của thị trường…”.

Kế hoạch trong năm 2026, vợ chồng ông Hoàng, bà Sang nhân rộng khoảng 20 ha diện tích trồng nấm linh chi dưới tán rừng tre VietGAP tại bon B’Nơr, xã Tà Đùng theo chuỗi sản xuất gắn với chế biến, nâng cao giá trị sản phẩm. Ông Bùi Xuân Tịnh - Chủ tịch Hội Nông dân xã Tà Đùng đánh giá đây là mô hình mang lại “thu nhập kép” măng tre và nấm linh chi quý hiếm đáng khích lệ, đặc biệt góp phần bảo vệ môi trường sinh thái bền vững ở địa phương. Hội Nông dân xã Tà Đùng tiếp tục làm cầu nối cho hội viên đến tiếp cận, nhân rộng mô hình phù hợp với điều kiện, khả năng chuyển đổi cây trồng trên diện tích đất canh tác của mình.