Tối ưu hóa sản xuất, tạo đột phá tăng trưởng từ AI 

Trong bối cảnh cuộc cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 bùng nổ, trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ là công cụ công nghệ mà đang trở thành động lực cốt lõi cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng. Tại hội thảo khoa học quốc gia về AI - FJCAI 2026 mới đây, các chuyên gia hàng đầu về AI đưa ra khuyến nghị, định hướng nhằm nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng AI an toàn, trách nhiệm và tạo động lực quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội.

Mô hình nuôi thủy sản công nghệ cao có ứng dụng AI tại Tập đoàn Mỹ Lan. 

Yêu cầu từ thực tiễn

Theo GS.TS Nguyễn Thanh Thủy, Chủ tịch Câu lạc bộ Khoa - Trường - Viện Công nghệ thông tin - Truyền thông Việt Nam (FISU), trong bối cảnh AI trở thành công nghệ nền tảng, tác động sâu rộng đến phát triển kinh tế - xã hội, việc xây dựng một cộng đồng vững mạnh, gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu - đào tạo - triển khai AI trong thực tiễn là hết sức cần thiết. FJCAI 2026 là diễn đàn học thuật toàn quốc thường niên, quy tụ các nhà nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh, sinh viên và chuyên gia trong lĩnh vực AI cùng trao đổi, chia sẻ các kết quả nghiên cứu mới nhất, xu hướng phát triển, thách thức và ứng dụng của AI trong các lĩnh vực khác nhau.

TS Lê Văn Lâm, Phó Hiệu trưởng Đại học Cần Thơ, cho rằng ĐBSCL giàu tiềm năng về nông nghiệp, thủy sản và kinh tế sinh học nhưng cũng thường xuyên đối mặt với thực trạng “được mùa mất giá”, “giải cứu nông sản”. Điều đó cho thấy, ĐBSCL không thiếu tiềm năng, mà đang rất cần những giải pháp khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo để nâng cao giá trị, tổ chức lại sản xuất và phát triển bền vững. Trong đó, AI đóng vai trò quan trọng trong việc phân tích, dự báo và tối ưu hóa các hoạt động sản xuất, kinh doanh của vùng.

FJCAI 2026 gồm 2 phiên. Phiên toàn thể với các nội dung xoay quanh: những con đường dẫn đến AI tổng quát (AGI); AI đa phương thức: những tiến bộ gần đây và những ứng dụng thực tiễn và các phiên thảo luận với nội dung: mô hình AI tiên tiến, thị giác máy tính và AI đa phương thức, công nghệ ngôn ngữ và AI cho tiếng Việt, AI trong tiếng Việt, an toàn thông tin… Những nội dung này không chỉ mang lại góc nhìn học thuật tiên tiến mà còn góp phần thúc đẩy kết nối giữa nghiên cứu ứng dụng, hướng tới phát triển, ứng dụng AI an toàn, trách nhiệm và tạo ra giá trị thực tiễn.

Tạo đột phá từ AI

Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong lĩnh vực AI nếu tận dụng tốt nguồn nhân lực và thúc đẩy liên kết giữa các bên. Theo TS Phạm Huy Hiệu, Viện Kỹ thuật và Khoa học máy tính, thuộc VinUni, sự phát triển nhanh chóng của AI và dữ liệu lớn đã mở ra một thế hệ hệ thống mới với khả năng xử lý và diễn giải thông tin theo cách ngày càng giống tư duy của con người. Một trong những bước đột phá mang tính chuyển đổi mạnh mẽ nhất trong quá trình này là AI đa phương thức - một lớp mô hình có khả năng hiểu, tích hợp và tạo ra thông tin từ nhiều loại dữ liệu khác nhau (văn bản, hình ảnh, âm thanh và video).

“Bằng cách kết nối các dạng dữ liệu đa dạng, các hệ thống đa phương thức mang lại khả năng hiểu ngữ cảnh sâu hơn, độ chính xác cao hơn và năng lực suy luận vượt trội so với các mô hình chỉ dựa trên một loại dữ liệu truyền thống. Những đổi mới này đang nhanh chóng định hình lại cách các doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu khai thác dữ liệu để hỗ trợ tự động hóa, ra quyết định và đổi mới sáng tạo từ chẩn đoán y khoa, vận hành thành phố thông minh, đến robot, giáo dục và các ngành công nghiệp sáng tạo. AI đa phương thức đang mở ra những ứng dụng từng được xem là bất khả thi” - TS Phạm Huy Hiệu thông tin.

Ở góc độ quản lý nhà nước, theo TS Lý Hoàng Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và Công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), AI ngày nay đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm, đang trở thành công nghệ nền tảng, đóng vai trò như “hạ tầng trí tuệ” của nền kinh tế số. Từ AI tạo sinh đến các hệ thống tự động hóa thông minh, AI đang tối ưu hóa quy trình, nâng cao năng suất và tạo ra các mô hình kinh doanh hoàn toàn mới.

“Ngành Khoa học và Công nghệ cam kết tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng khoa học và doanh nghiệp, chủ động hoàn thiện cơ chế, chính sách, thúc đẩy các mô hình thử nghiệm (sandbox), hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược như AI. Những kết quả nghiên cứu và thảo luận tại hội thảo không chỉ dừng lại ở các công bố khoa học, mà sẽ được chuyển hóa thành các giải pháp công nghệ cụ thể, đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng một Việt Nam tự chủ về công nghệ, phát triển nhanh và bền vững” - TS Lý Hoàng Tùng nhấn mạnh.

Bài, ảnh: MỸ THANH