T2 ,17/09/2018 - 2:25 chiều | admin

Xây dựng nông thôn mới là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm chuyển đổi nông thôn phù hợp thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn. Việc triển khai chủ trương này cơ bản có 3 vấn đề cần giải quyết.

Một là: Vấn đề lao động thừa, việc làm thiếu đang cản trở vai trò của nông dân trong quá trình xây dựng nông thôn mới

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn đang đòi hỏi có sự sắp xếp lại hiện trạng đất nông nghiệp, đang tác động mạnh mẽ tới nông dân và làm nảy sinh nhiều vấn đề xã hội bức xúc.

Đào tạo chuyên môn, tay nghề là giải pháp nâng cao chất lượng lao động nông thôn đồng thời góp phần xây dựng NTM

Người nông dân bị thu hồi đất, nguồn tư liệu sản xuất sinh tồn chủ yếu, dẫn đến nguy cơ thừa lao động, thiếu việc làm, thu nhập thấp. Vấn đề này nếu không giải quyết kịp thời sẽ kéo theo nhiều hệ lụy như tỷ lệ hộ nghèo tăng, an sinh xã hội, tệ nạn xã hội, an ninh trật tự bị tác động tiêu cực…

Hai là: Tình trạng ô nhiễm môi trường đang đặt ra những khó khăn cho nông dân trong việc xây dựng nông thôn mới

Các khu công nghiệp, khu chế xuất đang xuất hiện ngày càng quy mô, giúp đời sống nhân dân được cải thiện, việc làm và thu nhập tăng. Tuy nhiên, nông thôn lại phải đứng trước thách thức về bảo vệ môi trường.

Cụ thể, tình trạng phát triển không có quy hoạch ở các làng nghề truyền thống đã làm cho mức độ ô nhiễm môi trường tăng lên, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống dân cư; nhất là ở các làng nghề chế biến thực phẩm, cơ khí, sản xuất vật liệu xây dựng…

Hàng năm, trên diện tích đất nông nghiệp hiện hữu, người nông dân đã sử dụng hàng nghìn tấn thuốc trừ sâu và phân hóa học các loại. Do tình trạng lạm dụng đó, môi trường đất và nước bị ô nhiễm, nhiều hệ sinh thái bị suy thoái.

Ô nhiễm môi trường nông thôn là một trong những khó khăn cho nông dân trong việc xây dựng nông thôn mới

Hoạt động kinh tế thị trường hiện nay cũng đang gây ra những mặt trái, ảnh hưởng không nhỏ đến văn hóa, lối sống của người Việt Nam. Ai cũng hiểu văn hóa là nền tảng tinh thần xã hội, muốn xây dựng một xã hội tốt đẹp, một nông thôn phát triển, bền vững, cần phải hài hòa cả giá trị vật chất lẫn tinh thần. Cho nên, trong xây dựng nông thôn mới, cạnh xây dựng nếp sống văn hóa mới, vẫn phải lưu giữ được những nét đẹp văn hóa truyền thống.

Ba là:  Tình trạng khiếu kiện kéo dài, vấn đề dân chủ cơ sở chưa được thực hiện nghiêm túc đang cản trở việc phát huy vai trò của nông dân.

Đất đai trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa không những bị thu hẹp mà giá trị còn tăng lên rất nhiều. Vì vậy, việc giải quyết, thu hồi, đền bù nếu không vận dụng đúng chính sách, sẽ đưa đến những thắc mắc, khiếu kiện, tranh chấp của người dân; nhất là Luật đất đai hiện vẫn còn bất cập, chậm sửa đổi, trình độ cán bộ nhiều nơi chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra.

Thực trạng này đòi hỏi các công tác giải phóng mặt bằng, mở rộng đường giao thông, xây dựng cơ sở hạ tầng, giải phóng đền bù ở từng địa phương cần được áp dụng những chính sách, đơn giá linh hoạt, hợp lý. Kèm theo đó, công tác tuyên truyền vận động phải hết sức khéo léo, ngăn ngừa xử lý hiệu quả những điểm nóng phát sinh, mâu thuẫn khó giải quyết.

Tóm lại, quá trình triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới đã đạt được những bước phát triển to lớn, làm thay đổi cơ bản bộ mặt nông thôn cả nước. Song, việc triển khai vẫn chưa đồng đều, tiến độ ở một số địa phương còn chậm. Kết quả phát triển sản xuất nông nghiệp, ngành nghề nông thôn, cơ giới hóa, chuyển dịch cơ cấu mùa vụ, cơ cấu lao động, thu hút đầu tư của doanh nghiệp ở một số cơ sở còn hạn chế, nhất là đối với các địa phương thuần nông. Các vấn đề việc làm, đời sống, tình trạng phân hóa giàu nghèo, hủ tục, tệ nạn xã hội còn phức tạp… Tất cả đang đòi hỏi phải hệ thống giải pháp đồng bộ và phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng đại phương, mới có thể biến chủ trương xây dựng nông thôn mới thành động lực góp sức phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội trong thời gian tới.

ThS. Nguyễn Thị Huệ

(Trường Chính trị Trường Chinh, Nam Định)

Bài viết cùng chuyên mục